# COVID-19 w podróży: jak się zarazić, objawy i szczepienie w sezonie 2026/2027 Adres: https://sowa-med.pl/choroby/covid-19/ Stan na: 2026-10-29 ## W skrócie COVID-19 wywołuje wirus SARS-CoV-2, który przenosi się drogą powietrzną, głównie w bliskim kontakcie i w źle wentylowanych pomieszczeniach. Występuje na całym świecie przez cały rok, więc ryzyko dotyczy każdego kierunku. W Polsce w sezonie 2026/2027 zalecana jest jedna dawka szczepionki Spikevax XFG (osoby od 12. roku życia), przede wszystkim dla osób po 60. roku życia i z chorobami współistniejącymi. Stan na 29 października 2026 r. **Stan wiedzy na 29 października 2026 r.** Zalecenia dotyczące składu szczepionek i sezonowych programów zmieniają się co roku. Przed wyjazdem sprawdź aktualny komunikat Ministra Zdrowia lub zapytaj lekarza medycyny podróży. ## Jak można się zarazić COVID-19? Wirus SARS-CoV-2 przenosi się w drobnych cząstkach wydychanych przez chorego, gdy ten oddycha, mówi, śpiewa, kaszle lub kicha. Najłatwiej zakazić się z bliska albo w zamkniętym pomieszczeniu bez dobrej wentylacji. Zakażenie jest też możliwe, gdy dotkniesz zanieczyszczonej powierzchni, a potem oczu, nosa lub ust, ale to droga rzadsza. Chory zaraża także bez objawów. ECDC wskazuje, że zakaźność może zacząć się na 2 dni przed pierwszymi dolegliwościami. Dlatego współpasażer w samolocie, autokarze czy na statku wycieczkowym może być źródłem zakażenia, choć sam nie czuje się chory. - **Okres wylęgania:** WHO podaje, że objawy zwykle pojawiają się po 3–6 dniach od narażenia, a trwają do 10 dni lub dłużej. - **Szerszy zakres:** ECDC wskazuje na 2–14 dni; dla wariantu Omicron okres bywa krótszy (3–4 dni). ## Gdzie występuje COVID-19? Wszędzie. WHO opisuje, że SARS-CoV-2 krąży przez cały rok i powoduje fale zachorowań na świecie bez ustalonego wzorca sezonowego. Nie ma kraju ani regionu, który byłby „wolny” od zagrożenia, więc wybór kierunku nie decyduje o ryzyku w taki sposób jak przy malarii czy żółtej gorączce. Według WHO (maj 2026) wśród sekwencji przesyłanych do bazy GISAID nadal dominuje wariant XFG, a krążą dwie odrębne antygenowo linie: potomkowie JN.1 i potomkowie BA.3.2. Aktualną sytuację wariantów w Europie publikuje ECDC. Przepisy wjazdowe i zasady izolacji różnią się między krajami. Sprawdź je przed wyjazdem na stronach MSZ i urzędów kraju docelowego oraz państw tranzytowych. ## Jakie są objawy COVID-19? Objawy są różne i zależą od wariantu oraz odporności. WHO wymienia jako najczęstsze dla obecnie krążących wariantów gorączkę, dreszcze i ból gardła. Rzadziej występują bóle mięśni, silne zmęczenie, katar lub zatkany nos, ból głowy, uporczywy kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej, utrata lub zmiana smaku i węchu oraz objawy żołądkowo-jelitowe. Wielu zakażonych nie ma objawów albo ma przebieg łagodny. Samych dolegliwości nie da się odróżnić od grypy ani innych infekcji dróg oddechowych. Potwierdza to dopiero test. ### Czym jest długi COVID? WHO określa to jako zespół post-COVID: przewlekłe zmęczenie, bóle mięśni i stawów, duszność, bóle głowy oraz trudności z myśleniem i koncentracją. WHO podaje, że rozwija się u około 6% zakażonych. Może utrudniać pracę i codzienne obowiązki. ## Kiedy pilnie zgłosić się do lekarza? Osoby z grup ryzyka (starsze, z chorobami przewlekłymi, z obniżoną odpornością) powinny szukać pomocy wcześnie. Każdy powinien zareagować natychmiast, gdy pojawi się któryś z poniższych objawów (lista WHO): - trudności z oddychaniem, zwłaszcza w spoczynku, lub niemożność mówienia pełnymi zdaniami, - splątanie, - senność lub utrata przytomności, - utrzymujący się ból lub ucisk w klatce piersiowej, - zimna, wilgotna lub blada albo siność skóry, - utrata mowy lub zdolności ruchu. Za granicą dzwoń pod lokalny numer alarmowy (w UE 112) i poinformuj ubezpieczyciela. Przy łagodnych objawach u zdrowej osoby WHO zaleca opiekę w domu i kontakt telefoniczny przed wizytą w placówce. O ewentualnym leczeniu przeciwwirusowym u osób z grup ryzyka decyduje lekarz [DO WERYFIKACJI]. ECDC zaznacza, że ciężki przebieg rozwija się zwykle około tygodnia od początku objawów. Pogorszenie po kilku dniach łagodnej choroby to sygnał do kontaktu z lekarzem. ## Kto powinien się zaszczepić przed wyjazdem? Program Szczepień Ochronnych na 2026 r. zaleca szczepienie przeciw COVID-19 wszystkim dorosłym, w szczególności osobom z grup ryzyka, zgodnie z komunikatami Ministra Zdrowia. Komunikat nr 39 na sezon 2026/2027 kładzie nacisk na osoby po 60. roku życia (szczególnie 75+) oraz dzieci, młodzież i dorosłych z chorobami współistniejącymi. Szczepienie jest szczególnie wskazane dla: - pensjonariuszy placówek opieki długoterminowej i ich opiekunów, - kobiet w ciąży (ze względu na ochronę niemowląt przed ciężkim przebiegiem), - pracowników ochrony zdrowia mających bezpośredni kontakt z pacjentami lub pensjonariuszami. Według PSO szczepionkę można podawać przez cały okres ciąży. Do chorób zwiększających ryzyko ciężkiego przebiegu komunikat z sezonu 2025/2026 zaliczał m.in. otyłość, cukrzycę, przewlekłe choroby płuc, nerek i układu sercowo-naczyniowego, aktywną chorobę nowotworową oraz immunosupresję. Pełną listę dla sezonu 2026/2027 sprawdź w komunikacie. Zdrowy podróżny poniżej 60. roku życia bez chorób przewlekłych nie należy do grupy priorytetowej. WHO zaznacza, że odporność po szczepieniu i po zakażeniu słabnie stosunkowo szybko, w ciągu około 6 miesięcy. Decyzję o szczepieniu przed konkretnym wyjazdem podejmuje się z lekarzem [DO WERYFIKACJI: czy zdrowa osoba poniżej 60 lat kwalifikuje się do bezpłatnego szczepienia w sezonie 2026/2027]. ## Jaki jest schemat szczepienia w Polsce w sezonie 2026/2027? Według Komunikatu nr 39 Ministra Zdrowia osoby od 12. roku życia otrzymują jedną dawkę (0,5 ml, 50 µg) szczepionki mRNA Spikevax XFG w ampułko-strzykawce. Pacjent.gov.pl podaje, że przy ciężkim niedoborze odporności (12+) stosuje się Spikevax LP.8.1, a kolejną dawkę można podać po 2 miesiącach. Decyzję o dodatkowych dawkach zawsze podejmuje lekarz. | Grupa | Szczepionka i schemat (sezon 2026/2027) | Dorośli i młodzież od 12 lat | Spikevax XFG, 1 dawka 0,5 ml | Osoby od 12 lat z ciężkim niedoborem odporności | Spikevax LP.8.1; kolejna dawka po 2 miesiącach, o dalszym postępowaniu decyduje lekarz | Dzieci 5–11 lat | Spikevax XFG w dawce pediatrycznej, 1 dawka 0,25 ml | Dzieci 6 miesięcy–4 lata | Bez historii szczepień: 2 dawki 0,25 ml w odstępie co najmniej 28 dni. Po szczepieniu lub zakażeniu w przeszłości: 1 dawka Szczepionkę przeciw COVID-19 można podać w tym samym czasie co szczepionkę przeciw grypie. Komunikat potwierdza, że takie postępowanie jest powszechnie zalecane i bezpieczne. Można ją też podać w dowolnym czasie przed innymi szczepionkami lub po nich, także żywymi. Przy kilku szczepionkach naraz podaje się je w różne miejsca. Komunikat na sezon 2025/2026 zalecał odstęp co najmniej 3 miesięcy od poprzedniej dawki. Dla sezonu 2026/2027 sprawdź zapis w komunikacie [DO WERYFIKACJI]. ## Kiedy zaszczepić się przed wyjazdem? Żadne z wymienionych źródeł nie podaje terminu „x dni przed wyjazdem” dla szczepienia przeciw COVID-19. Praktycznie: zaplanuj je razem z innymi szczepieniami podróżnymi. TravelHealthPro zaleca wizytę u specjalisty co najmniej 4–6 tygodni przed wyjazdem, a osoby w ciąży lub z chorobami przewlekłymi – jeszcze wcześniej. - Sprawdź datę ostatniej dawki i ostatniego zakażenia. Zachowaj odstęp wymagany w komunikacie. - Umów wizytę w poradni medycyny podróży lub u lekarza POZ, najlepiej kilka tygodni przed wyjazdem. - Nie szczep się w trakcie ostrej choroby z objawami COVID-19. CDC zaleca poczekać do wyzdrowienia, aby nie narażać personelu i innych pacjentów. - Jeśli planujesz też szczepienie przeciw grypie, umów oba szczepienia na jedną wizytę. Po ilu dniach od dawki ochrona jest pełna? Źródła użyte w tym tekście tego nie podają, więc pytanie zadaj lekarzowi [DO WERYFIKACJI]. ## Czy szczepionka jest dostępna w Polsce i gdzie? Tak. Pacjent.gov.pl informuje, że w sezonie 2026/2027 dostępna jest szczepionka Spikevax XFG dla dorosłych, a w wersji pediatrycznej od 29 września 2026 r. Dorośli zaszczepią się w przychodniach POZ oraz w punktach szczepień w aptekach, które mają umowę z NFZ. Niepełnoletni szczepią się w przychodniach POZ. Podmioty szczepiące składały zapotrzebowanie na szczepionki dla dorosłych od 11 września 2026 r., a dla dzieci od 29 września 2026 r. W praktyce dostępność w konkretnej placówce może się różnić, więc zadzwoń przed wizytą. Komunikat gwarantuje możliwość skorzystania z bezpłatnych, zalecanych szczepień. WHO w maju 2026 r. zarekomendowała monowalentny antygen LP.8.1 i dopuściła inne antygeny, w tym XFG. Zaznaczyła też, że nie warto odkładać szczepienia w oczekiwaniu na konkretny preparat. Polska zastosowała XFG. ### Czy zalecenia w innych krajach są takie same? Nie. Zalecenia krajowe różnią się. CDC w USA zaleca szczepionkę sezonu 2026–2027 wszystkim dorosłym od 18 lat, a ECDC przypomina, że o szczepieniach decydują władze krajowe. Jeśli wyjeżdżasz na dłużej, sprawdź lokalne zasady i dostępne preparaty. ## Jak chronić się przed COVID-19 poza szczepieniem? Szczepionka zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu, ale nie wyklucza zakażenia. Pozostałe środki działają razem z nią. - **Wentylacja:** otwieraj okno lub drzwi, gdy dzielisz pomieszczenie z innymi. Unikaj długiego pobytu w zatłoczonych, zamkniętych miejscach. - **Dystans:** unikaj bliskiego kontaktu z osobami z objawami infekcji. - **Maseczka:** dobrze dopasowana maseczka zmniejsza ryzyko, szczególnie w tłumie i przy złej wentylacji. Noś ją tam, gdzie jest wymagana lub zalecana. - **Higiena rąk:** myj ręce wodą z mydłem co najmniej 20 sekund. Gdy to niemożliwe, użyj żelu z co najmniej 60% alkoholu. - **Zasady dla chorego:** zasłaniaj usta i nos łokciem lub chusteczką, a przy złym samopoczuciu zostań w domu, aż wyzdrowiejesz (WHO). - **Ubezpieczenie:** sprawdź wyłączenia dotyczące COVID-19 i koszty przedłużonego pobytu. - **Leki i zapasy:** zabierz stałe leki z zapasem na wypadek opóźnionego powrotu. Osoby z grup ryzyka powinny przed wyjazdem ocenić też dostęp do opieki medycznej w miejscu docelowym. TravelHealthPro wskazuje, że przy wyższym ryzyku ciężkiego przebiegu warto rozważyć odroczenie wyjazdu. ## Co zrobić, gdy zachorujesz za granicą? - Ogranicz kontakt z innymi i zastosuj lokalne zasady izolacji. - Zadzwoń do ubezpieczyciela i zapytaj, co obejmuje polisa. - Wykonaj test, jeśli jest wymagany lub dostępny na miejscu. - Przy objawach alarmowych (duszność, splątanie, ból w klatce piersiowej) wezwij pomoc medyczną natychmiast. - Po zakończeniu choroby wróć zgodnie z przepisami kraju pobytu i linii lotniczej. TravelHealthPro ostrzega, że po dodatnim teście za granicą może być konieczna kwarantanna lub izolacja i dłuższy pobyt. Zaplanuj zapas pieniędzy i czasu na ewentualne opóźnienie powrotu. ## Najczęstsze pytania ### Czy w Polsce jest zalecane szczepienie przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027? Tak. PSO na 2026 r. zaleca je wszystkim dorosłym, w szczególności osobom z grup ryzyka, a Komunikat nr 39 Ministra Zdrowia wskazuje przede wszystkim osoby po 60. roku życia i z chorobami współistniejącymi. Szczepi się jedną dawką Spikevax XFG (od 12. roku życia). ### Gdzie w Polsce mogę zaszczepić się przeciw COVID-19? Dorośli szczepią się w przychodniach POZ oraz w punktach szczepień w aptekach, które mają umowę z NFZ. Osoby niepełnoletnie szczepią się w przychodniach POZ. Przed wizytą zadzwoń i sprawdź dostępność preparatu. ### Czy można zaszczepić się przeciw COVID-19 i grypie jednocześnie? Tak. Komunikat Ministra Zdrowia opisuje jednoczesne podanie sezonowej szczepionki przeciw COVID-19 i grypie jako powszechnie zalecane i bezpieczne. Szczepionki podaje się w różne miejsca ciała. ### Jakie objawy COVID-19 wymagają natychmiastowej pomocy medycznej? Trudności z oddychaniem (zwłaszcza w spoczynku), splątanie, senność lub utrata przytomności, uporczywy ból lub ucisk w klatce piersiowej, blada, zimna lub sina skóra oraz utrata mowy lub ruchu. Tak wskazuje WHO. Za granicą dzwoń pod lokalny numer alarmowy. ### Czy można zarazić się COVID-19 od osoby bez objawów? Tak. Zakażona osoba może przenosić wirusa także bez objawów oraz na około 2 dni przed ich wystąpieniem, co opisują WHO i ECDC. Dlatego pomaga wentylacja, unikanie tłumu w zamkniętych pomieszczeniach i higiena rąk. ### Czy COVID-19 jest ryzykiem tylko w niektórych krajach? Nie. WHO opisuje SARS-CoV-2 jako wirusa krążącego na całym świecie przez cały rok, bez ustalonego wzorca sezonowego. Zasady wjazdu i izolacji różnią się między krajami, więc sprawdź je przed wyjazdem. ## Źródła - Ministerstwo Zdrowia – Komunikat nr 39 w sprawie realizacji szczepień przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027 (gov.pl) - Szczepienia.Info (NIZP PZH) – Komunikat Ministra Zdrowia, sezon 2026/2027 (szczepienia.pzh.gov.pl) - Pacjent.gov.pl – Szczepienie przeciw COVID-19 (pacjent.gov.pl) - Dolnośląska Izba Aptekarska – treść Komunikatu nr 39 (terminy zapotrzebowania, miejsca szczepień) (dia.oia.gov.pl) - Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego – Program Szczepień Ochronnych na rok 2026 (gov.pl) - Program Szczepień Ochronnych na rok 2026 (gov.pl, załącznik) (gov.pl) - Komunikat nr 38 Ministra Zdrowia – sezon 2025/2026 (odstęp 3 miesięcy, grupy ryzyka) (gov.pl) - Szczepienia.Info – Szczepienia przeciw COVID-19 w sezonie 2025/2026 (szczepienia.pzh.gov.pl) - WHO – Coronavirus disease (COVID-19) fact sheet (who.int) - WHO – Coronavirus disease (COVID-19): How is it transmitted? (who.int) - WHO – Health topic: Coronavirus disease (COVID-19) (who.int) - WHO – Statement on the antigen composition of COVID-19 vaccines (16 May 2026) (who.int) - WHO – Immunization, Vaccines and Biologicals: COVID-19 (who.int) - WHO TAG-CO-VAC – Annex to the statement of 14 May 2026 (cdn.who.int) - ECDC – COVID-19 (ecdc.europa.eu) - ECDC – Factsheet for health professionals on COVID-19 (ecdc.europa.eu) - ECDC – SARS-CoV-2 variants of concern as of 25 September 2026 (ecdc.europa.eu) - CDC – Overview of COVID-19 Vaccines and Vaccination (2026-2027) (cdc.gov) - CDC – Getting Your COVID-19 Vaccine (cdc.gov) - TravelHealthPro (NaTHNaC) – COVID-19: general advice for travellers (travelhealthpro.org.uk) - TravelHealthPro (NaTHNaC) – COVID-19: Travel risk assessment (travelhealthpro.org.uk) - TravelHealthPro (NaTHNaC) – General travel advice (travelhealthpro.org.uk) --- Materiał informacyjny. Decyzję o szczepieniach podejmuje lekarz medycyny podróży.