Szczepienia COVID-19 2026/27: od kiedy i gdzie się zaszczepić
Autor: Mateusz 8 min czytania
Stan na:
W skrócie
Szczepionka przeciw COVID-19 na sezon 2026/27 (Spikevax XFG) jest już dostępna dla osób od 12. roku życia, a dla młodszych dzieci od 29 września 2026 r. Szczepienie jest bezpłatne dla ubezpieczonych w NFZ, odbywa się bez e-skierowania w przychodni POZ lub w aptece z umową z NFZ (apteki tylko dla dorosłych). Resort zdrowia zaleca je przede wszystkim osobom po 60. roku życia, osobom z chorobami współistniejącymi, kobietom w ciąży i pracownikom ochrony zdrowia. Przed wyjazdem decyzję o szczepieniu warto omówić z lekarzem medycyny podróży.
Od kiedy można się zaszczepić przeciw COVID-19 w sezonie 2026/27?
Dorośli i młodzież od 12. roku życia mogą szczepić się już teraz. Portal pacjent.gov.pl informuje, że dostępna jest najnowsza szczepionka Spikevax XFG. Dla dzieci poniżej 12 lat preparat pediatryczny jest dostępny od 29 września 2026 r.
Komunikat nr 39 Ministra Zdrowia opisuje, jak ruszała dystrybucja. Punkty szczepień mogły składać zamówienia do Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych (RARS) dla dorosłych od 11 września 2026 r., a dla dzieci od 29 września 2026 r. Termin startu w konkretnej placówce zależy od tego, kiedy odebrała szczepionki z powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Dlatego przed wizytą zadzwoń lub sprawdź grafik terminów w wybranym punkcie.
Szczepionki są dostarczane do punktów w jednodawkowych ampułko-strzykawkach. Część placówek zamawia je na bieżące potrzeby, więc w mniejszych miejscowościach termin może być odleglejszy niż w dużym mieście.
Kto powinien się zaszczepić, a kto może to zrobić bezpłatnie?
Prawo do bezpłatnego szczepienia mają osoby ubezpieczone w NFZ. Pacjent.gov.pl podaje, że zaszczepić mogą się wszyscy ubezpieczeni. Komunikat Ministra Zdrowia zaznacza jednak, że szczepienia są zalecane przede wszystkim grupom o największym ryzyku ciężkiego przebiegu. Nie jest to więc lista wyłączająca zdrowych dorosłych, ale lista priorytetów medycznych.
| Grupa | Co mówi komunikat lub PSO |
|---|---|
| Osoby powyżej 60. roku życia | Priorytet, w tym szczególnie osoby w wieku 75 lat i starsze |
| Dzieci, młodzież i dorośli z chorobami współistniejącymi | Priorytet (pełną listę chorób podaje komunikat MZ) |
| Kobiety w ciąży | Szczególnie wskazane, m.in. ze względu na ochronę niemowląt przed ciężkim COVID-19 |
| Pensjonariusze opieki długoterminowej i ich opiekunowie | Szczególnie wskazane |
| Pracownicy ochrony zdrowia z bezpośrednim kontaktem z pacjentami | Szczególnie wskazane |
| Pracownicy sektora turystycznego | Program Szczepień Ochronnych na 2027 rok wymienia szczepienie przeciw COVID-19 wśród zalecanych |
Program Szczepień Ochronnych na 2027 rok (komunikat GIS z 28 października 2026 r.) w kalendarzu dorosłych podaje dla grup 19–49, 50–64 i 65+ jedną dawkę, zgodnie z komunikatami Ministerstwa Zdrowia. Dla dzieci i młodzieży szczepienie jest zalecane od ukończenia 6. miesiąca życia do 18. roku życia.
Gdzie się zaszczepić i czy potrzebne jest skierowanie?
W sezonie 2026/27 nie potrzebujesz e-skierowania. To zmiana względem poprzedniego sezonu, kiedy skierowania pojawiały się automatycznie w Internetowym Koncie Pacjenta. Teraz zapisujesz się bezpośrednio w punkcie szczepień, na terminy, które placówka sama udostępnia.
Szczepienia wykonują dwa typy placówek:
- Przychodnie POZ – każda może szczepić dorosłych i dzieci szczepionką zapewnioną przez Ministra Zdrowia. To jedyne miejsce dla osób niepełnoletnich.
- Apteki ogólnodostępne z umową z NFZ – tylko dla osób pełnoletnich. Nie każda apteka ma taką umowę, więc sprawdź to przed wizytą.
Kwestionariusz wstępnego wywiadu przesiewowego przed szczepieniem przeciw COVID-19 nie obowiązuje. Kwalifikacja i podanie szczepionki trafiają obowiązkowo do e-Karty Szczepień.
Jak umówić się krok po kroku?
- Wybierz punkt szczepień: swoją przychodnię POZ albo aptekę z umową z NFZ (mapę aptek udostępnia pacjent.gov.pl).
- Zapytaj o termin bezpośrednio w punkcie. Informacji o terminach udziela sam punkt.
- Zabierz dokument tożsamości. Jeśli masz papierową książeczkę szczepień lub zaświadczenia z wcześniejszych dawek, weź je ze sobą.
- Po szczepieniu sprawdź, czy wpis pojawił się w e-Karcie Szczepień w Internetowym Koncie Pacjenta.
Jaką szczepionką i ile dawek?
Jedyny preparat w programie bezpłatnym to mRNA Spikevax zaktualizowany do podwariantu XFG. Dorośli i młodzież 12+ dostają jedną dawkę 0,5 ml (50 mikrogramów). Młodsze dzieci dostają dawkę pediatryczną 25 mikrogramów w 0,25 ml.
| Wiek i sytuacja | Schemat według komunikatu nr 39 |
|---|---|
| 12 lat i więcej | 1 dawka Spikevax XFG, 0,5 ml |
| 5–11 lat | 1 dawka 0,25 ml |
| 6 miesięcy – 4 lata, bez historii szczepień | 2 dawki po 0,25 ml w odstępie co najmniej 28 dni |
| 6 miesięcy – 4 lata, po szczepieniu lub potwierdzonym zakażeniu | 1 dawka 0,25 ml |
| Ciężki niedobór odporności | Dodatkowa dawka po co najmniej 2 miesiącach od poprzedniej; o postępowaniu decyduje lekarz |
Dlaczego XFG, skoro WHO w maju 2026 r. wskazała jako zalecany antygen monowalentny LP.8.1? Komunikat MZ powołuje się na zalecenia grupy ETF przy EMA i krajowych ekspertów. WHO zastrzega zarazem, że nie należy opóźniać szczepienia w oczekiwaniu na konkretną wersję preparatu. Kolejne posiedzenie WHO w sprawie składu zaplanowano na grudzień 2026 r., ale dotyczy ono już kolejnych kampanii, nie obecnego sezonu.
Czy szczepionkę na COVID-19 można podać razem z grypową?
Tak. Komunikat MZ nazywa jednoczesne podanie szczepionki sezonowej przeciw COVID-19 i przeciw grypie postępowaniem powszechnie zalecanym i bezpiecznym. Szczepionkę przeciw COVID-19 można podać w dowolnym odstępie przed innymi szczepionkami lub po nich, także po preparatach żywych, inaktywowanych i zalecanych w ciąży. Program Szczepień Ochronnych dodaje, że przy jednoczesnym podaniu różnych szczepionek wstrzykuje się je w dwa różne miejsca.
Dla podróżnego oznacza to prostszy kalendarz. Nie musisz odkładać szczepienia przeciw WZW A, durowi brzusznemu czy żółtej gorączce, żeby „zrobić miejsce” dla COVID-19. Konkretny plan szczepień przed wyjazdem ustala lekarz medycyny podróży na podstawie trasy i Twojego stanu zdrowia.
Czy szczepienie przeciw COVID-19 jest potrzebne przed wyjazdem za granicę?
Zwykle nie jest wymagane do wjazdu, ale bywa zalecane ze względu na ryzyko osobiste. Z Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych wynika, że jedyną chorobą, dla której kraje mogą żądać dowodu szczepienia od podróżnych, jest żółta gorączka. WHO w stanowisku dotyczącym dowodu szczepienia przeciw COVID-19 zalecała wcześniej, by państwa nie wprowadzały takiego wymogu jako warunku wjazdu. Zasady pojedynczych krajów mogą się jednak różnić [DO WERYFIKACJI – aktualne wymogi wjazdowe dla kraju docelowego trzeba sprawdzić w MSZ lub u przewoźnika].
Zalecenia medyczne są jaśniejsze. CDC w Yellow Book wskazuje, że lekarz powinien omówić i zalecić szczepienie przeciw COVID-19 bez względu na cel podróży. Brytyjski TravelHealthPro zwraca uwagę, że osoby po 60. roku życia i z niektórymi chorobami współistniejącymi częściej przechodzą COVID-19 ciężko. Radzi im ocenić własną sytuację, w tym dostęp do opieki medycznej w miejscu docelowym, i rozważyć, czy podróż nie powinna zostać przełożona.
Kiedy szczepienie ma szczególny sens przed podróżą?
- Masz ponad 60 lat lub chorobę przewlekłą i jedziesz w miejsce z ograniczonym dostępem do szpitala.
- Jesteś w ciąży i planujesz wyjazd. Program Szczepień Ochronnych dopuszcza szczepienie w całym okresie ciąży, preparatem mRNA.
- Pracujesz w turystyce lub ochronie zdrowia i regularnie wyjeżdżasz.
- Planujesz pobyt w tłumie, np. pielgrzymkę. TravelHealthPro zaznacza, że zgromadzenia masowe zwiększają ryzyko infekcji układu oddechowego, w tym COVID-19. Pielgrzymi hadżdż w wieku 12 lat i starsi powinni stosować się do wytycznych Arabii Saudyjskiej.
Odporność po szczepieniu nie jest długotrwała. WHO podaje, że spada względnie szybko, w ciągu około 6 miesięcy od szczepienia lub zakażenia. Jeśli ostatnią dawkę miałeś w poprzednim sezonie, pytanie o kolejną jest uzasadnione, ale decyzję podejmuje lekarz, który zna Twoją historię.
Ile to kosztuje i co jeśli nie mam ubezpieczenia w NFZ?
Szczepionkę kupuje Minister Zdrowia, a koszt kwalifikacji i podania pokrywa NFZ. Dla ubezpieczonego wizyta jest więc bezpłatna.
Osoba bez prawa do świadczeń finansowanych ze środków publicznych nie ma prawa do bezpłatnej szczepionki ani do finansowania usługi przez NFZ. Jeśli szczepionka jest dostępna w sprzedaży aptecznej, a wybrany punkt wykonuje szczepienia odpłatnie, taka osoba może zaszczepić się preparatem kupionym samodzielnie. Płaci wtedy pełny koszt szczepionki, kwalifikacji i podania. Dotyczy to np. osób, które wróciły do Polski po latach za granicą i nie odnowiły ubezpieczenia.
Na jakie ograniczenia i niejasności trzeba uważać?
- Strona pacjent.gov.pl w tabeli dla osób 12+ z ciężkim niedoborem odporności wymienia preparat Spikevax LP.8.1, a komunikat MZ mówi o dodatkowej dawce Spikevax XFG po 2 miesiącach. Rozbieżność dotyczy wąskiej grupy i rozstrzyga ją lekarz prowadzący [DO WERYFIKACJI].
- Starsze informacje NFZ o szczepieniach w aptece (z początku 2026 r.) wspominają o e-skierowaniu z IKP dla COVID-19. W sezonie 2026/27 obowiązuje komunikat MZ bez e-skierowania. Opieraj się na nowszym dokumencie.
- Okres ważności szczepionki po rozmrożeniu wynosi 30 dni, a partie w punktach bywają krótkoterminowe. To problem logistyki placówek, nie pacjenta, ale tłumaczy, czemu terminy bywają otwierane partiami.
Jak wpisać szczepienie COVID-19 w plan przed wyjazdem?
- Zapisz się na konsultację medycyny podróży z wyprzedzeniem. TravelHealthPro radzi umawiać się co najmniej 4–6 tygodni przed wyjazdem, a osoby w ciąży i z chorobami przewlekłymi jeszcze wcześniej.
- Zabierz listę przyjmowanych leków i dokumentację dotychczasowych szczepień, w tym ostatniej dawki przeciw COVID-19.
- Poproś o jednoczesne zaplanowanie szczepień podróżnych i sezonowych (grypa, COVID-19), jeśli kwalifikujesz się do obu.
- Wykup ubezpieczenie podróżne i sprawdź jego wyłączenia dotyczące COVID-19. TravelHealthPro zaleca też zabrać zapas stałych leków na wypadek dłuższego pobytu, np. z powodu izolacji.
- Sprawdź przepisy kraju docelowego dotyczące osób zakażonych. Po dodatnim teście za granicą trzeba stosować się do lokalnych zaleceń zdrowotnych.
Co dalej: kalendarz szczepień na 2027 rok
Główny Inspektor Sanitarny opublikował 28 października 2026 r. Program Szczepień Ochronnych na rok 2027. W części dla dorosłych odsyła on w sprawie COVID-19 do komunikatów Ministra Zdrowia, więc konkretne zasady na kolejny sezon podamy po ich ogłoszeniu. Do tego czasu obowiązuje komunikat nr 39 na sezon 2026/27.
Czego ten poradnik nie zastąpi
Ten tekst opisuje zasady krajowego programu szczepień na sezon 2026/27 i ogólne zalecenia dla podróżnych. Nie zastąpi kwalifikacji lekarskiej, nie wskazuje, czy konkretna osoba powinna się zaszczepić, i nie podaje wymogów wjazdowych poszczególnych państw. Przy chorobach przewlekłych, niedoborze odporności, ciąży i wyjazdach w rejony o podwyższonym ryzyku decyzję ustala lekarz medycyny podróży lub lekarz prowadzący.
Najczęstsze pytania
Od kiedy jest szczepionka na COVID-19 w sezonie 2026/27?
Szczepionka Spikevax XFG dla osób od 12. roku życia jest już dostępna w punktach szczepień. Preparat pediatryczny dla dzieci poniżej 12 lat jest dostępny od 29 września 2026 r. Konkretny termin w danej placówce zależy od odbioru szczepionek, więc zapytaj o niego w punkcie szczepień.
Czy na szczepienie przeciw COVID-19 w 2026/27 potrzebne jest skierowanie?
Nie. W sezonie 2026/27 szczepienia wykonuje się bez e-skierowania, na podstawie zapisów na terminy podane przez punkt szczepień. Zapisujesz się bezpośrednio w przychodni POZ lub w aptece z umową z NFZ.
Czy mogę zaszczepić się na COVID-19 w aptece?
Tak, jeśli jesteś pełnoletni, a apteka ma umowę z NFZ na szczepienia. Osoby niepełnoletnie szczepią się wyłącznie w przychodniach POZ. Przed wizytą sprawdź, czy wybrana apteka rzeczywiście prowadzi taki punkt.
Czy szczepienie na COVID-19 można zrobić razem ze szczepieniem na grypę?
Tak. Komunikat Ministra Zdrowia uznaje jednoczesne podanie szczepionek przeciw COVID-19 i grypie za powszechnie zalecane i bezpieczne. Szczepionki wstrzykuje się w dwa różne miejsca. Szczepionkę przeciw COVID-19 można też podać przed innymi szczepionkami lub po nich w dowolnym odstępie.
Czy szczepienie przeciw COVID-19 jest wymagane, żeby wjechać do innego kraju?
Zwykle nie, ale zasady zależą od państwa i mogą się zmieniać. Z Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych wynika, że dowód szczepienia mogą wymagać kraje tylko w przypadku żółtej gorączki. Aktualne wymogi wjazdowe sprawdź przed wyjazdem w MSZ i u przewoźnika.
Kto zapłaci za szczepienie, jeśli nie mam ubezpieczenia w NFZ?
Osoba bez prawa do świadczeń publicznych nie ma prawa do bezpłatnej szczepionki rządowej. Może zaszczepić się odpłatnie, jeśli szczepionka jest w sprzedaży aptecznej, a punkt wykonuje takie usługi. Płaci wtedy za preparat, kwalifikację i podanie.
Źródła wiedzy
Dokumenty, na których opiera się ta strona. Stan na 4 listopada 2026.
- Ministerstwo Zdrowia – Komunikat nr 39 w sprawie szczepień przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027 gov.pl
- Szczepienia.Info (NIZP PZH) – Komunikat Ministra Zdrowia, sezon 2026/2027 szczepienia.pzh.gov.pl
- Szczepienia.Info (NIZP PZH) – Szczepionka przeciw COVID-19 szczepienia.pzh.gov.pl
- Pacjent.gov.pl – Szczepienie przeciw COVID-19 pacjent.gov.pl
- Pacjent.gov.pl – Szczepienia przeciw COVID-19 nadal bezpłatne pacjent.gov.pl
- Pacjent.gov.pl – Twoje szczepienie przeciw COVID-19 pacjent.gov.pl
- Dziennik Urzędowy MZ – Program Szczepień Ochronnych na rok 2027 (komunikat GIS z 28.10.2026) dziennikmz.mz.gov.pl
- PSSE Warszawa – Dystrybucja szczepionek przeciwko COVID-19 gov.pl
- NFZ – Szczepienia w aptece 2026 nfz.gov.pl
- WHO – Statement on the antigen composition of COVID-19 vaccines (16 May 2026) who.int
- WHO – COVID-19 vaccines (Immunization, Vaccines and Biologicals) who.int
- WHO – Types of data requested for December 2026 COVID-19 vaccine composition deliberations who.int
- WHO – Interim position paper: proof of COVID-19 vaccination for international travellers who.int
- CDC Yellow Book – Travel Health Advice for Resource-Limited Travelers cdc.gov
- TravelHealthPro (NaTHNaC) – General travel advice travelhealthpro.org.uk
- TravelHealthPro (NaTHNaC) – Hajj and Umrah travelhealthpro.org.uk
- TravelHealthPro (NaTHNaC) – Travelling to visit friends and relatives travelhealthpro.org.uk
Widzisz nieaktualną informację? Zgłoś błąd w treści