Austria – zdrowie w podróży: kleszcze, Alpy i przygotowanie do wyjazdu

Jak przygotować się zdrowotnie do wyjazdu do Austrii?

Austria to kraj uprzemysłowiony, z dobrą opieką zdrowotną. Wymagania wjazdowe dotyczące zdrowia nie istnieją: kraj nie wymaga certyfikatu przeciw żółtej gorączce, a CDC i WHO nie zalecają tego szczepienia. Malaria w Austrii nie występuje, więc chemioprofilaktyka nie jest potrzebna.

Przygotowanie sprowadza się do kilku kroków. Pierwszy z nich ma najdłuższy termin.

1. Umów konsultację z wyprzedzeniem. NaTHNaC zaleca wizytę u lekarza na 4–6 tygodni przed wyjazdem, a przy chorobach przewlekłych jeszcze wcześniej. Krótszy termin też ma sens.
2. Sprawdź kartę szczepień na tej stronie. Obejmuje szczepienia rutynowe (w tym MMR, bo CDC przypomina o odrze), przypomnienie tężca i błonicy oraz WZW typu B. Szczepienia przeciw KZM, WZW A i wściekliźnie są w karcie jako opcje do rozważenia z lekarzem.
3. Zaplanuj szczepienie przeciw KZM przed sezonem kleszczy. NaTHNaC wskazuje, że najlepiej zacząć schemat zimą, żeby ochrona była gotowa przed wiosną. Po dwóch dawkach spodziewana ochrona w bieżącym sezonie przekracza 90%.
4. Wykup ubezpieczenie obejmujące twoje plany. Jeśli jedziesz w wysokie góry, ubezpieczenie powinno uwzględniać ewakuację helikopterem. Weź też kartę EKUZ, jeśli przysługuje ci w systemie NFZ.
5. Spakuj apteczkę. Plasterki, środek na odciski, termometr, pęseta do kleszczy, filtr UV, repelent, własne leki na stałe choroby wraz z listą nazw substancji czynnych.

Czym różnią się regiony Austrii pod względem zdrowotnym?

Różnice wynikają głównie z wysokości i z aktywności, nie z klimatu tropikalnego. Ryzyko KZM ma charakter ogniskowy: ogniska potrafią mieć od dużego obszaru do kilku kilometrów szerokości, a transmisja zmienia się z roku na rok. NaTHNaC wskazuje ryzyko KZM na terenie całej Austrii, a CDC wymienia landy o szczególnie wysokiej endemii.

Na co uważać na miejscu?

Czy w Austrii trzeba uważać na wodę i jedzenie?

Źródła, z których korzystamy, nie zawierają ostrzeżeń dotyczących wody z wodociągów ani typowego ryzyka biegunki podróżnych w Austrii. [DO WERYFIKACJI] Zwykła higiena wystarczy: myj ręce przed jedzeniem, a gdy nie masz mydła, użyj środka z co najmniej 60% alkoholu. CDC radzi też pływać tylko w wyznaczonych kąpieliskach i nie połykać wody. Tabletki do uzdatniania wody mogą się przydać przy biwakowaniu lub w odległych rejonach.

Jedna zasada dotyczy jedzenia wprost: nie spożywaj niepasteryzowanego mleka ani przetworów z surowego mleka. KZM zdarza się po wypiciu surowego mleka lub zjedzeniu przetworów od zakażonych krów, kóz i owiec. Dotyczy to także produktów z górskich gospodarstw i szałasów.

Kleszcze i komary: jak się chronić?

Kleszcze to główny wektor chorób w Austrii. Przenoszą wirusa KZM oraz bakterie wywołujące boreliozę, a NaTHNaC zalicza Austrię do obszarów Europy Środkowej z najwyższym odsetkiem zakażonych kleszczy. Aktywność trwa od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Ryzyko jest największe na łąkach, skrajach lasu, polanach i w parkach. Zdarzają się też zakażenia po krótkich wyjazdach.

• Zakryj skórę: długie spodnie, koszula z długim rękawem, nakrycie głowy. Jasne ubrania ułatwiają dostrzeżenie kleszcza.
• Użyj repelentu. CDC wskazuje preparaty z DEET w stężeniu co najmniej 20% jako chroniące przed kleszczami i komarami. Przy dużej ekspozycji można rozważyć odzież impregnowaną permetryną (nie nakładaj jej na skórę).
• Po każdym wyjściu obejrzyj całe ciało. Kleszcze lubią zgięcia: pachy, pachwiny, szyję.
• Usuń kleszcza jak najszybciej, prawidłową techniką, albo poproś o pomoc medyczną.

Szczepienie chroni przed KZM, ale nie przed boreliozą. Na boreliozę nie ma szczepionki ani leku zapobiegawczego, więc repelent i kontrola ciała pozostają jedyną ochroną. Komary w Austrii nie przenoszą malarii. Ugryzienia mogą swędzieć i się nadkażać; apteczka z kremem łagodzącym wystarczy. Ogólne ostrzeżenie NaTHNaC o chorobach przenoszonych przez owady w Europie Zachodniej nie wskazuje konkretnych chorób w Austrii. [DO WERYFIKACJI]

Zwierzęta: czy w Austrii jest wścieklizna?

CDC pisze, że zakażone wścieklizną psy nie są w Austrii częste, a szczepienia poekspozycyjne są dostępne w większości kraju. Szczepienie przedekspozycyjne rozważa lekarz u osób z podwyższonym ryzykiem kontaktu ze zwierzętami i utrudnionym dostępem do pomocy (karta kraju zawiera szczegóły). Nie dotykaj ani nie karm nieznanych zwierząt. Jeśli obudzisz się w pomieszczeniu z nietoperzem, zgłoś się natychmiast do lekarza, bo ugryzienie bywa niewidoczne.

Po pogryzieniu lub podrapaniu przez zwierzę umyj ranę wodą z mydłem i od razu jedź do lekarza. Po powrocie powiedz lekarzowi o zdarzeniu.

Klimat i góry: słońce, zimno, wysokość

Latem zagrożeniem jest upał i promieniowanie UV, zimą mróz. CDC zaleca filtr z SPF co najmniej 15, ubranie ochronne i szukanie cienia w godzinach 10–16. W górach UV rośnie, a śnieg i woda odbijają światło, więc oparzenie zdarza się także na nartach. Przy niskich temperaturach ubieraj się warstwowo i chroń głowę, dłonie oraz stopy.

Choroba wysokościowa dotyczy turysty, który szybko wjeżdża lub wchodzi powyżej 2500 m. NaTHNaC zaleca stopniowe wchodzenie i niezwiększanie wysokości noclegu o więcej niż 500 m na dobę powyżej 3000 m, z dniem odpoczynku co 3–4 dni. Objawy to ból głowy, zmęczenie, brak apetytu, nudności i zaburzenia snu. Gdy się nasilają, pierwszą reakcją jest zejście niżej. Obrzęk mózgu lub płuc wymaga natychmiastowego zejścia i pomocy medycznej. Leki zapobiegawcze to temat do rozmowy z lekarzem, nie samodzielna decyzja.

Czy w Austrii są inne zagrożenia zakaźne?

• WZW A. Europa Zachodnia to obszar niskiej endemii. W 2025 r. ECDC opisało jednak wzrost zachorowań w Austrii (87 potwierdzonych przypadków do 18 czerwca 2025, w tym 3 zgony), głównie wśród osób w kryzysie bezdomności, używających narkotyków i żyjących w złych warunkach sanitarnych. Zwykły turysta ma niskie ryzyko; decyzję o szczepieniu podejmujesz z lekarzem (zob. karta kraju). [DO WERYFIKACJI]
• Mpox. CDC zaleca szczepienie dorosłym, którzy w podróży planują nowe kontakty seksualne lub intymne, kontakty w miejscach komercyjnych albo na dużych imprezach. NaTHNaC podaje, że od 1 lutego do 12 marca 2026 r. w Austrii zgłoszono 6 przypadków kladu Ib. [DO WERYFIKACJI]
• Infekcje dróg oddechowych i odra. Myj ręce, unikaj kontaktu z chorymi. Pełne szczepienie MMR powinno być zakończone co najmniej 2 tygodnie przed wyjazdem.
• Infekcje przenoszone drogą płciową. Stosuj prezerwatywy przy nowych partnerach.

Kiedy iść do lekarza po powrocie z Austrii?

Zgłoś się do lekarza, jeśli po wyjeździe pojawią się objawy, zwłaszcza po ugryzieniu przez kleszcza lub pobycie w lesie, na łące czy w parku. Powiedz, że byłeś w Austrii, kiedy i gdzie przebywałeś. Przy objawach neurologicznych lub nasilonym bólu głowy nie czekaj na umówioną wizytę.

Na KZM nie ma leku przeciwwirusowego, leczenie polega na wsparciu organizmu. Dlatego najlepsza jest profilaktyka. Immunoglobulina po ukąszeniu nie jest już zalecana w Wielkiej Brytanii ani w innych krajach europejskich.

Gdzie sprawdzić szczepienia?

Pełny wykaz szczepień wymaganych, zalecanych i do rozważenia znajdziesz w karcie szczepień dla Austrii na tej stronie. Ten tekst jej nie zastępuje. Ostateczny schemat, terminy i przeciwwskazania ustala lekarz medycyny podróży lub poradnia szczepień.