Bahrajn – zdrowie w podróży: szczepienia, woda, upał i MERS

Jak przygotować się zdrowotnie do wyjazdu do Bahrajnu?

Bahrajn to niewielkie państwo wyspiarskie w Zatoce Perskiej, z rozwiniętą infrastrukturą medyczną w miastach. Ryzyko zdrowotne dla typowego turysty jest umiarkowane i wynika głównie z jedzenia, upału, ruchu drogowego oraz kilku zakażeń przenoszonych drogą pokarmową. Przygotowanie sprowadza się do trzech rzeczy: sprawdzenia szczepień, ustalenia trasy podróży (certyfikat żółtej gorączki) i zaplanowania ubezpieczenia.

1. Sprawdź kartę szczepień na tej stronie. Lista szczepień zalecanych i do rozważenia jest w karcie – tu jej nie powtarzamy. Szczepienia rutynowe, dTpa, WZW A, WZW B i dur brzuszny są w niej oznaczone jako zalecane, wściekliznę ujęto jako szczepienie do rozważenia.
2. Umów konsultację w poradni medycyny podróży z wyprzedzeniem. Schemat szczepienia przeciw WZW B obejmuje kilka dawek, więc nie zostawiaj tego na ostatni tydzień. Lekarz dobierze zakres szczepień do wieku, chorób przewlekłych i planu pobytu.
3. Zweryfikuj certyfikat żółtej gorączki, jeśli trasa prowadzi przez kraje strefy ryzyka. Zasady opisujemy niżej.
4. Wykup ubezpieczenie z kosztami leczenia i transportu medycznego. CDC zaleca rozważenie takiego ubezpieczenia dla podróżujących za granicę.
5. Spakuj leki z recepty z nazwami generycznymi i sprawdź ich legalność. CDC zwraca uwagę, że część leków jest w niektórych krajach zakazana, i radzi zweryfikować to w ambasadzie. Na pobyt w Bahrajnie zrób to przed wylotem, nie po przylocie.

Czy do Bahrajnu potrzebny jest certyfikat szczepienia przeciw żółtej gorączce?

Tak, ale tylko w określonych sytuacjach. W Bahrajnie nie ma ryzyka żółtej gorączki, a mimo to obowiązuje wymóg certyfikatu. Dotyczy podróżnych w wieku powyżej 9 miesięcy, którzy przylatują z krajów z ryzykiem przenoszenia wirusa lub spędzili ponad 12 godzin na lotnisku w takim kraju.

Podróżny z Polski, który leci bezpośrednio albo z przesiadką w kraju bez ryzyka żółtej gorączki, certyfikatu nie potrzebuje. Problem pojawia się przy trasie łączonej, np. po pobycie w Afryce Subsaharyjskiej lub w Ameryce Południowej. WHO podaje, że certyfikat jest ważny przez całe życie zaszczepionej osoby, a od 11 lipca 2016 r. kraje nie mogą żądać dawki przypominającej.

Sposób ujęcia tego wymogu w karcie szczepień może wyglądać inaczej niż tu – sprawdź kartę. Pytanie, czy Twoja trasa wymaga certyfikatu, najlepiej omówić z lekarzem medycyny podróży przed zakupem biletów.

Czym różnią się regiony Bahrajnu pod względem zdrowotnym?

Bahrajn jest małym krajem, a używane przez nas źródła (CDC, NaTHNaC) nie dzielą go na strefy o różnym ryzyku zakaźnym. Różnice dotyczą raczej rodzaju pobytu niż mapy. Poniższa tabela porządkuje je na podstawie zaleceń CDC.

Czy w Bahrajnie można pić wodę z kranu i jeść uliczne jedzenie?

CDC klasyfikuje Bahrajn jako kraj uprzemysłowiony bez szczególnych środków ostrożności co do jedzenia i wody. Nie oznacza to zerowego ryzyka: dur brzuszny występuje lub prawdopodobnie występuje w kraju, a WZW A przenosi się drogą pokarmową. Dlatego szczepienia przeciw tym chorobom pozostają zalecane.

• Myj ręce mydłem przed jedzeniem i po toalecie. CDC zaznacza, że szczepionka przeciw durowi nie daje stuprocentowej ochrony, a higiena żywności i rąk też zmniejsza ryzyko.
• Poza miastem, przy wodzie z prywatnych studni lub niepewnych ujęć, pij wodę butelkowaną albo uzdatnioną.
• Unikaj surowego mleka i przetworów z surowego mleka, w tym wielbłądziego. NaTHNaC ostrzega przed nimi w związku z MERS.
• Jedz potrawy dobrze ugotowane, a owoce obieraj samodzielnie.

Czy w Bahrajnie jest malaria i komary przenoszące choroby?

Malarii nie ma. CDC w Yellow Book podaje, że w Bahrajnie nie ma transmisji malarii, dlatego profilaktyka przeciwmalaryczna nie jest potrzebna.

Komary i inne owady mogą jednak przenosić inne choroby. CDC wskazuje, że komary, kleszcze i pchły mogą w Bahrajnie przenosić zakażenia, z których wiele nie ma szczepionek ani leków zapobiegawczych. Używaj repelentów, zakrywaj skórę i śpij w pomieszczeniach klimatyzowanych lub z siatkami. W źródłach, z których korzystamy, nie znaleźliśmy danych o aktualnym lokalnym przenoszeniu dengi w Bahrajnie, więc nie opisujemy tu szczegółowo tego ryzyka. [DO WERYFIKACJI]

Na co uważać w kontakcie ze zwierzętami, w tym z wielbłądami i nietoperzami?

Nie dotykaj i nie karm żadnych nieznanych zwierząt. CDC w wersji dla lekarzy podaje, że Bahrajn jest wolny od wścieklizny psów, ale wirus może występować u dzikich zwierząt, zwłaszcza nietopyrzy. Wersja dla podróżnych tej samej strony mówi łagodniej, że zakażone psy nie są w Bahrajnie częste. NaTHNaC zaznacza, że dane są ograniczone, a nietoperze mogą nosić wirusy podobne do wirusa wścieklizny.

Po pogryzieniu lub podrapaniu przez zwierzę umyj ranę wodą z mydłem i jak najszybciej zgłoś się po pomoc medyczną. CDC zaznacza, że szczepionki przeciw wściekliźnie po ekspozycji mogą być dostępne tylko w większych placówkach miejskich. Czy rozważać szczepienie przed wyjazdem, zdecyduje lekarz – patrz karta szczepień.

Osobny temat to MERS-CoV. NaTHNaC uznaje go za przypuszczalne ryzyko w Bahrajnie. Wirus przenosi się przez kontakt z wielbłądami i produktami wielbłądzimi, rzadziej między ludźmi (głównie w placówkach medycznych). Unikaj kontaktu z wielbłądami, surowym mlekiem wielbłądzim i myj ręce po wizytach na farmach i targach. Szczepionki przeciw MERS nie ma. Osoby z chorobami przewlekłymi są w grupie większego ryzyka ciężkiego przebiegu.

Jak klimat Bahrajnu wpływa na zdrowie podróżnego?

Największym zagrożeniem klimatycznym jest upał i słońce. CDC zaleca przy długim przebywaniu na zewnątrz w upale jedzenie słonych przekąsek i picie wody oraz ochronę przed promieniowaniem UV: krem z filtrem, odzież ochronną i unikanie słońca między 10.00 a 16.00. Szczególną ostrożność zalecają w miesiącach letnich.

• Nawadniaj się regularnie, nie czekaj na pragnienie.
• Noś lekką, luźną odzież, kapelusz i okulary przeciwsłoneczne.
• Zaplanuj aktywność na zewnątrz na poranek lub wieczór.
• Przy chorobach serca, nerek i przy przyjmowaniu leków wpływających na gospodarkę wodną omów wyjazd w upale z lekarzem.

Pływając, nie połykaj wody i omijaj miejsca, gdzie może być zanieczyszczona ściekami. CDC wymienia też leptospirozę jako zakażenie przenoszone przez wodę skażoną moczem zwierząt.

Jakie inne ryzyka zdrowotne występują w Bahrajnie?

• Ruch drogowy. CDC zaleca zapinanie pasów, jazdę na tylnym siedzeniu w taksówkach i unikanie jazdy po zmroku, bo oświetlenie dróg w niektórych miejscach jest słabe. Kierowcy powinni mieć międzynarodowe prawo jazdy.
• Zakażenia przenoszone przez krew i kontakty seksualne. Nie korzystaj z niesterylnych igieł (tatuaże, piercing, akupunktura), używaj prezerwatyw. Dotyczy to też WZW B, które w Bahrajnie ma pośrednią lub wysoką częstość.
• Gruźlica. CDC wymienia ją na liście chorób w Bahrajnie, zalecenie to unikanie kontaktu z osobami chorymi.
• Odra. CDC przypomina, że przypadków odry przybywa na świecie, a każdy podróżny powinien mieć pełne szczepienie MMR. Sprawdź swój status szczepień przed wyjazdem.
• Dostęp do opieki. Miej pod ręką listę lekarzy i szpitali oraz kartę z grupą krwi, chorobami i nazwami generycznymi leków.

Kiedy iść do lekarza po powrocie z Bahrajnu?

Zgłoś się do lekarza, jeśli po powrocie pojawią się niepokojące objawy, i od razu powiedz, że byłeś w Bahrajnie, z jakimi zwierzętami miałeś kontakt i co jadłeś. Pilnej oceny wymagają: gorączka, kaszel z dusznością (zwłaszcza po kontakcie z wielbłądami lub osobami chorymi), uporczywa biegunka lub wymioty oraz żółte zabarwienie skóry lub oczu. [DO WERYFIKACJI]

• Gorączka i kaszel z dusznością. NaTHNaC opisuje MERS jako chorobę z gorączką i kaszlem, która może przejść w ciężką duszność. Zadzwoń do lekarza lub na izbę przyjęć i uprzedź o podróży, zamiast iść do przepełnionej poczekalni bez uprzedzenia.
• Przedłużająca się gorączka lub biegunka. Może wskazywać na dur brzuszny lub inne zakażenie pokarmowe, także u zaszczepionych, bo szczepionka nie chroni w pełni.
• Pogryzienie lub podrapanie przez zwierzę w trakcie wyjazdu. Jeśli nie otrzymałeś leczenia na miejscu, zgłoś się niezwłocznie – nie czekaj na objawy.
• Kontakt z krwią lub niezabezpieczony kontakt seksualny. Zapytaj lekarza o badania w kierunku WZW B i innych zakażeń.

Jeśli wracasz po pobycie w kraju ryzyka żółtej gorączki i zatrzymałeś się w Bahrajnie, także to zgłoś lekarzowi. Ten tekst nie zastępuje porady lekarza ani poradni medycyny podróży.