# Chorwacja – zdrowie w podróży: kleszcze, komary i przygotowanie do wyjazdu Adres: https://sowa-med.pl/szczepienia/chorwacja/ Stan na: 2026-11-09 ## W skrócie Do Chorwacji nie obowiązuje żadne szczepienie przy wjeździe, a malaria i żółta gorączka tam nie występują. Realne ryzyko zdrowotne to kleszcze (kleszczowe zapalenie mózgu, głównie na północnym zachodzie, północnym wschodzie i w Gorskim Kotarze) oraz komary roznoszące wirusa Zachodniego Nilu. Szczegóły szczepień zalecanych i do rozważenia znajdziesz w karcie szczepień kraju. O szczepieniu przeciw KZM, wściekliźnie i WZW decyduje lekarz medycyny podróży po ocenie trasy i aktywności. ## Szczepienia | Szczepienie | Zalecenie | Kiedy | Uwagi | |---|---|---|---| | Szczepienia rutynowe (MMR, grypa, COVID-19 i inne z PSO) | Zalecane większości podróżnych | Konsultacja przed podróżą to dobry moment, by uzupełnić szczepienia z Programu Szczepień Ochronnych – m.in. odra/świnka/różyczka, grypa, COVID-19, pneumokoki, półpasiec. | Sprawdź status MMR (CDC: wszyscy podróżujący za granicę w pełni zaszczepieni przeciw odrze), tężec–błonica–krztusiec, grypa i COVID-19 wg aktualnych zaleceń. | | Tężec, błonica, krztusiec (dTpa) | Zalecane większości podróżnych | Jedna dawka przypominająca, jeśli od ostatniej minęło 10 lat. | | | WZW typu A | Zalecane większości podróżnych | Najlepiej 2–4 tygodnie przed wyjazdem, ale szczepienie ma sens nawet tuż przed wylotem. Druga dawka po 6–12 miesiącach daje wieloletnią ochronę. | CDC zaleca niezaszczepionym od 1. roku życia. NaTHNaC wymienia WZW A dla wybranych grup (m.in. pobyt u miejscowej ludności, długie wyjazdy, choroby wątroby). [DO WERYFIKACJI: klasyfikacja] | | WZW typu B | Zalecane większości podróżnych | Szczepionka 3-dawkowa, przed wyjazdem co najmniej 2 dawki. Standardowo start 6 tygodni przed podróżą, w schemacie przyspieszonym 3 tygodnie. | CDC zaleca niezaszczepionym poniżej 60. roku życia, od 60. roku życia można się zaszczepić. [DO WERYFIKACJI: brak WZW B na stronie Chorwacji w NaTHNaC] | | Wścieklizna | Dla wybranych podróżnych | Schemat przedekspozycyjny: 2 dawki w odstępie 7 dni, zakończony przed wyjazdem. | Rozważ głównie przy pracy lub kontakcie z dziką zwierzyną (weterynarze, biolodzy terenowi, badacze nietoperzy). Chorwacja jest wolna od wścieklizny psów, ale wirus może występować u dzikich zwierząt, zwłaszcza nietoperzy (CDC). Po pogryzieniu lub podrapaniu pilnie zgłoś się do lekarza. | | Kleszczowe zapalenie mózgu | Dla wybranych podróżnych | Schemat przyspieszony: 2 dawki w odstępie 14 dni, potem trzecia. | Rozważ przy dłuższej lub intensywnej ekspozycji na kleszcze: biwakowanie, wędrówki, polowanie, praca w leśnictwie, rolnictwie lub wojsku. Rejony główne wg NaTHNaC: żupanie bjelovarsko-bilogorska, koprivnicko-križevacka, međimurska, osječko-baranjska, varaždińska oraz Gorski Kotar. Sezon: od wczesnej wiosny do późnej jesieni (CDC: głównie kwiecień–listopad). | - Żółta gorączka: Certyfikat nie jest wymagany. Brak wymogu certyfikatu żółtej gorączki przy wjeździe do Chorwacji i brak zalecenia szczepienia (WHO, CDC, NaTHNaC). - Malaria: Brak ryzyka malarii. Brak transmisji malarii w Chorwacji, chemioprofilaktyka niepotrzebna (CDC). - Choroby zagrażające podróżnym: Kleszczowe zapalenie mózgu (wybrane regiony, od wiosny do jesieni), Wirus Zachodniego Nilu (do 30.09.2026: 15 lokalnie nabytych zachorowań u ludzi w 5 obszarach), Denga (przypadki nabyte lokalnie, szczepienie niezalecane), Kleszczowa gorączka krymsko-kongijska i leiszmanioza (ryzyko w Europie Południowej) ## Jak przygotować się zdrowotnie do wyjazdu do Chorwacji? Chorwacja to kraj uprzemysłowiony z dostępną opieką medyczną, więc przygotowanie nie wymaga skomplikowanych procedur. Przy wjeździe nie sprawdzają żadnych certyfikatów szczepień, a malarii i żółtej gorączki w kraju nie ma. Kluczowe jest dopasowanie przygotowań do planu: plaża i miasta to jedna sytuacja, wędrówki po lasach północy i wschodu to druga. - **Zajrzyj do karty szczepień Chorwacji** na tej stronie. Znajdziesz tam szczepienia zalecane (rutynowe, tężec–błonica–krztusiec, WZW A i B) oraz te do rozważenia (KZM, wścieklizna). - **Sprawdź szczepienia rutynowe.** Dotyczy to zwłaszcza odry (MMR): CDC zaleca pełne zaszczepienie przeciw odrze każdemu, kto jedzie za granicę. Zapytaj też o tężec, grypę i COVID-19. - **Zaplanuj trasę i aktywności** przed wizytą. Biwak, trekking, polowanie, praca w lesie czy rolnictwie zmieniają ocenę ryzyka KZM. Sama plaża w Dalmacji – nie. - **Zgłoś się do lekarza medycyny podróży lub poradni** z wyprzedzeniem. Szczepienie przeciw KZM wymaga zaplanowania przed sezonem kleszczy; NaTHNaC wskazuje, że najlepiej zacząć kurs zimą, żeby mieć ochronę przed wiosenną aktywnością kleszczy. - **Zabezpieczenie medyczne:** CDC radzi sprawdzić, co obejmuje ubezpieczenie, i rozważyć ubezpieczenie podróżne z transportem medycznym. W Chorwacji, jako kraju UE, może obowiązywać także EKUZ [DO WERYFIKACJI: zakres EKUZ w Chorwacji]. - **Zabierz leki stałe** z zapasem na cały pobyt, najlepiej z wykazem nazw generycznych. CDC przypomina, że część leków bywa w innych krajach zakazana, więc w razie wątpliwości warto sprawdzić to w ambasadzie. Apteczka podróżna na Chorwację może być prosta: środek odstraszający owady, pinceta lub karta do usuwania kleszczy, krem z filtrem, własne leki. Indywidualny skład ustala się z lekarzem. ## Czym różnią się regiony Chorwacji pod względem ryzyka zdrowotnego? Chorwacja ma trzy strefy klimatyczne: śródziemnomorską na wybrzeżu, kontynentalną w głębi kraju i górską na wyższych wysokościach. Od tego zależy zarówno upał, jak i ryzyko kleszczy. Wybrzeże Adriatyku i wyspy to inny profil zagrożeń niż Slawonia, Zagorje czy Gorski Kotar. | Region | Klimat | Główne ryzyko zdrowotne | Wybrzeże Adriatyku i wyspy (Istria, Kvarner, Dalmacja) | Śródziemnomorski: gorące, suche lata, łagodne deszczowe zimy | Upał i słońce, komary. Według CDC z wybrzeża adriatyckiego zgłaszano tylko sporadyczne przypadki KZM. | Północny zachód i północny wschód kraju (w tym żupanie varaždińska, međimurska, koprivnicko-križevacka, bjelovarsko-bilogorska, osječko-baranjska) | Kontynentalny: upalne lata, mroźne zimy | Najwyższe ryzyko KZM w kraju (CDC, NaTHNaC). Obszary leśne, tereny rekreacyjne, parki. | Gorski Kotar i środkowa część górska | Górski | Zgłaszane przypadki KZM, ale według CDC ryzyko niższe niż na północy. Lasy to typowe siedlisko kleszczy. | Obszary z lokalnymi zakażeniami wirusem Zachodniego Nilu | Różny | ECDC raportuje obszary z lokalnymi zachorowaniami u ludzi. Lokalizacje zmieniają się z roku na rok, więc przed wyjazdem sprawdź aktualną mapę ECDC. CDC podaje, że większość przypadków KZM występuje na terenach leśnych poniżej 750 m n.p.m., od kwietnia do listopada, ze szczytem we wczesnym i późnym lecie. NaTHNaC mówi ogólniej o okresie od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Obie opisy są spójne z kartą szczepień. ## Czy w Chorwacji można pić wodę z kranu i jeść bez obaw? Według CDC Chorwacja jest krajem uprzemysłowionym i nie wymaga szczególnych środków ostrożności w zakresie jedzenia i wody. Wyjątek dotyczy odległych terenów wiejskich zasilanych z niekontrolowanych źródeł, na przykład prywatnych studni. Tam warto upewnić się, że woda jest bezpieczna, zanim ją wypijesz. - W regionach z KZM unikaj **niepasteryzowanych produktów mlecznych**. NaTHNaC i CDC wskazują je jako rzadką drogę zakażenia. - Podczas kąpieli nie połykaj wody. Pływaj w miejscach wyznaczonych i stosuj się do flag ostrzegawczych oraz poleceń ratowników (CDC). - Na plażach, gdzie mogą być odchody zwierząt, noś obuwie (CDC). - Higiena rąk i rozsądny wybór miejsc z jedzeniem wystarczą w większości sytuacji. Ochronę przed WZW A omawia karta szczepień. ECDC prowadzi też narzędzie monitorujące warunki sprzyjające rozwojowi bakterii Vibrio w wodach przybrzeżnych UE. Informacje o aktualnym ryzyku w konkretnym miejscu znajdziesz na stronach ECDC [DO WERYFIKACJI: czy zasadne jest wspominanie o Vibrio na karcie kraju]. ## Jak chronić się przed kleszczami i komarami w Chorwacji? Przed większością chorób przenoszonych przez owady i kleszcze w Chorwacji nie chroni żadne szczepionka ani lek. CDC i NaTHNaC podkreślają, że podstawą jest unikanie ukąszeń. Malarii w Chorwacji nie ma, więc chemioprofilaktyka jest zbędna. ### Kleszcze: KZM i inne choroby Kleszcze są aktywne od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Żyją na skraju lasów, polanach, w nadrzecznych łąkach i krzewach, a także w parkach i ogrodach, również miejskich. Poza KZM w Europie występuje borelioza; ECDC zalicza ją do głównych chorób odkleszczowych. - Noś długie spodnie i rękawy, najlepiej jasne, żeby łatwiej zauważyć kleszcza. ECDC zaleca wsuwanie nogawek w skarpety. - Stosuj środek odstraszający na skórę i odzież. CDC zaleca odzież lub sprzęt impregnowany permetryną; nie nakłada się jej bezpośrednio na skórę. - Po powrocie z terenu obejrzyj całe ciało: pachy, zgięcia kolan i łokci, pachwiny, linię włosów. - Usuń kleszcza jak najszybciej cienką pincetą lub kartą do usuwania kleszczy. ### Komary: wirus Zachodniego Nilu i denga W 2026 roku ECDC odnotowało w Chorwacji lokalnie nabyte zachorowania na wirusa Zachodniego Nilu: 18 przypadków w 6 obszarach według stanu z 14 października, w tym jeden zgon. Dla porównania NaTHNaC podał 15 przypadków w 5 obszarach do 30 września. Zakażenie przenosi komar, a szczepionki dla podróżnych nie ma. Denga w Chorwacji bywała nabywana lokalnie (NaTHNaC), ale według raportów ECDC w sezonie 2026 lokalne przypadki w UE zgłosiły tylko Włochy i Francja. NaTHNaC nie zaleca szczepienia przeciw dendze dla Chorwacji. Wniosek praktyczny jest taki sam: chroń się przed ukąszeniami także w dzień. - Używaj repelentu z substancją z listy CDC: pikarydyna (ikarydyna), olejek z eukaliptusa cytrynowego lub PMD, IR3535, 2-undekanon. Stosuj go zgodnie z ulotką. - Śpij w pomieszczeniach klimatyzowanych lub z siatkami w oknach; przy spaniu na zewnątrz użyj moskitiery (CDC). - Zakryj skórę, szczególnie o świcie i zmierzchu [DO WERYFIKACJI: pory aktywności komarów – źródło wskazuje ochronę dzień i noc]. ### Inne choroby przenoszone przez owady NaTHNaC wymienia w Europie Południowej gorączkę krymsko-kongijską, leiszmaniozę i wirusa Zachodniego Nilu. CDC dodaje do listy zagrożeń Chorwacji leiszmaniozę przenoszoną przez ukąszenia muchówek z rodziny Phlebotominae (sand fly) i krymsko-kongijską gorączkę krwotoczną przenoszoną przez kleszcze. U typowego turysty ryzyko jest niskie, a ochrona jest ta sama: unikanie ukąszeń. ## Na co uważać w kontakcie ze zwierzętami? Chorwacja jest wolna od wścieklizny psów. Wirus może jednak występować u dzikich zwierząt, zwłaszcza nietoperzy (CDC). Szczepienie przed wyjazdem CDC zaleca tylko osobom pracującym bezpośrednio z dziką fauną, na przykład weterynarzom, biologom terenowym czy badaczom nietoperzy. Dla pozostałych decyzję podejmuje lekarz medycyny podróży. - Nie dotykaj i nie karm obcych zwierząt, także bezpańskich psów i kotów. Nie pozwalaj, by zwierzę lizało rany lub twarz. - Po pogryzieniu lub podrapaniu: natychmiast myj ranę wodą z mydłem i jak najszybciej zgłoś się do lekarza, nawet przy pozornie błahej ranie. - Jeśli obudzisz się w pomieszczeniu, w którym był nietoperz, CDC każe od razu szukać pomocy medycznej. Ukąszenie nietoperza bywa trudne do zauważenia. - Unikaj gryzoni, ich moczu i odchodów. CDC wymienia w Chorwacji leptospirozę i hantawirusy; wodę i błoto zanieczyszczone moczem zwierząt omijaj. ## Jak klimat Chorwacji wpływa na zdrowie podróżnego? Latem na wybrzeżu jest gorąco i sucho, a w głębi kraju upały bywają równie silne. CDC zaleca przy długim pobycie na słońcu pić wodę, jeść słone przekąski, nosić ochronną odzież, używać kremu z filtrem (SPF co najmniej 15) i szukać cienia w godzinach 10–16. Słońce odbija się od wody, piasku i śniegu, więc narażenie rośnie podczas pływania, żeglowania i narciarstwa. Na drodze CDC wskazuje, że w części Chorwacji oświetlenie ulic bywa słabe, i odradza jazdę po zmroku. Nie jedź po alkoholu i nie wsiadaj do auta z pijanym kierowcą. Przy żegludze zakładaj kamizelkę, a do płytkiej wody nie skacz główką. ## Kiedy zgłosić się do lekarza po powrocie z Chorwacji? Zgłoś się do lekarza, gdy po powrocie pojawią się objawy, a w ostatnich tygodniach byłeś w Chorwacji. Powiedz o tym wprost i dodaj, czy miałeś kontakt z kleszczami, komarami lub zwierzętami. To pozwala lekarzowi pomyśleć o chorobach rzadko spotykanych w Polsce. - **Po ukąszeniu kleszcza:** NaTHNaC zaleca pilną poradę lekarską, jeśli w ciągu 28 dni od ukąszenia pojawią się jakiekolwiek objawy choroby, na przykład gorączka, ból głowy i mięśni. KZM zwykle zaczyna się łagodnie, a u części chorych po kilku dniach dochodzi do objawów ze strony układu nerwowego. Rumień wokół miejsca ukąszenia może wskazywać na boreliozę. - **Gorączka z bólem głowy, sztywnością karku, zaburzeniami świadomości lub osłabieniem** po pobycie w sezonie komarów lub kleszczy: nie czekaj, zgłoś się pilnie. - **Po pogryzieniu przez zwierzę lub kontakcie z nietoperzem:** pilna ocena lekarska, najlepiej jeszcze w trakcie pobytu. - **Zażółcenie skóry i oczu, ciemny mocz, silne osłabienie i nudności** (możliwe WZW): wizyta u lekarza. Przy pytaniach o szczepienie zajrzyj do karty. - **Utrzymująca się biegunka lub gorączka** mimo domowych metod [DO WERYFIKACJI: progi czasowe wizyty po powrocie]. Pamiętaj też o sprawdzeniu statusu szczepień po powrocie: jeśli zaczynałeś kurs szczepienia (np. WZW, KZM), umów kolejne dawki zgodnie ze schematem. Program Szczepień Ochronnych NIZP PZH i lekarz medycyny podróży podpowiedzą harmonogram. ## Najczęstsze pytania ### Jakie szczepienia przed wyjazdem do Chorwacji? Przy wjeździe do Chorwacji z Polski nie jest wymagane żadne szczepienie. Lekarze medycyny podróży zalecają: tężec, błonica, krztusiec (dTpa), WZW typu A i WZW typu B (oraz aktualne szczepienia rutynowe). Dla wybranych podróżnych, zależnie od trasy i aktywności: wścieklizna i kleszczowe zapalenie mózgu. Malaria tu nie występuje. ### Czy przy wjeździe do Chorwacji potrzebny jest certyfikat szczepienia przeciw żółtej gorączce? Certyfikat nie jest wymagany. Brak wymogu certyfikatu żółtej gorączki przy wjeździe do Chorwacji i brak zalecenia szczepienia (WHO, CDC, NaTHNaC). Certyfikat jest ważny od 10. dnia po szczepieniu i przez całe życie. ### Chorwacja – czy jest ryzyko malarii? Brak ryzyka malarii. Brak transmisji malarii w Chorwacji, chemioprofilaktyka niepotrzebna (CDC). Na malarię nie ma szczepionki dla podróżnych – decyzję o profilaktyce lekowej podejmuje lekarz. ### Ile czasu przed wyjazdem do Chorwacji trzeba się zaszczepić? Najlepiej umówić konsultację 6–8 tygodni przed wylotem. Część schematów wymaga kilku dawek, a certyfikat żółtej gorączki zaczyna obowiązywać dopiero 10 dni po szczepieniu. Przy krótszym terminie też warto iść do lekarza – część szczepień da się jeszcze wykonać. ### Czy do Chorwacji trzeba mieć obowiązkowe szczepienia? Nie. Do Chorwacji nie obowiązuje żadne szczepienie przy wjeździe, a żółta gorączka tam nie występuje i nie jest zalecana (WHO, CDC, NaTHNaC). Zalecane i rozważane szczepienia dotyczą ochrony zdrowia, nie wymogów granicznych. Szczegóły są w karcie szczepień kraju. ### Czy w Chorwacji występuje malaria? Nie. CDC wskazuje, że w Chorwacji nie ma transmisji malarii, więc chemioprofilaktyka jest niepotrzebna. Komary mogą jednak przenosić wirusa Zachodniego Nilu, dlatego repelent i ochrona przed ukąszeniami nadal mają sens. ### Gdzie w Chorwacji jest największe ryzyko kleszczowego zapalenia mózgu? Największe ryzyko dotyczy północnego zachodu i północnego wschodu kraju. NaTHNaC wymienia żupanie bjelovarsko-bilogorską, koprivnicko-križevacką, međimurską, osječko-baranjską i varaždińską oraz region Gorski Kotar. Na wybrzeżu adriatyckim CDC opisuje tylko sporadyczne przypadki. Szczepienie przy dłuższej ekspozycji na kleszcze rozważa lekarz. ### Czy trzeba pić tylko wodę butelkowaną w Chorwacji? CDC uznaje Chorwację za kraj uprzemysłowiony, w którym nie obowiązują szczególne środki ostrożności dotyczące jedzenia i wody. Ostrożność zaleca się na terenach wiejskich z niekontrolowanymi źródłami, na przykład prywatnymi studniami. W rejonach KZM unikaj też niepasteryzowanych produktów mlecznych. ### Co zrobić po ukąszeniu kleszcza w Chorwacji? Usuń kleszcza jak najszybciej cienką pincetą lub kartą do usuwania kleszczy. Obserwuj się: jeśli w ciągu 28 dni pojawią się objawy choroby, zgłoś się do lekarza i powiedz o pobycie w kraju z KZM (NaTHNaC). Ukąszenie samo w sobie nie oznacza zakażenia. ### Czy dengue występuje w Chorwacji i czy jest szczepionka? Lokalnie nabyte przypadki dengi w Chorwacji opisuje NaTHNaC, ale w sezonie 2026 ECDC raportowało lokalną transmisję w UE tylko we Włoszech i Francji. NaTHNaC nie zaleca szczepienia przeciw dendze w Chorwacji. Podstawą ochrony jest unikanie ukąszeń komarów także w ciągu dnia. ## Źródła - CDC Travelers' Health – Croatia (widok dla podróżnych) (cdc.gov) - CDC Travelers' Health – Croatia (widok dla klinicystów) (cdc.gov) - CDC Yellow Book – Tick-Borne Encephalitis (cdc.gov) - CDC Yellow Book 2020 – Croatia (żółta gorączka i malaria) (cdc.gov) - NaTHNaC TravelHealthPro – Croatia (travelhealthpro.org.uk) - NaTHNaC TravelHealthPro – Croatia (countries) (travelhealthpro.org.uk) - NaTHNaC TravelHealthPro – Dengue (travelhealthpro.org.uk) - NaTHNaC TravelHealthPro – Tick-borne encephalitis (travelhealthpro.org.uk) - NaTHNaC TravelHealthPro – TBE factsheet (travelhealthpro.org.uk) - NaTHNaC TravelHealthPro – West Nile virus in Croatia (wyniki wyszukiwania) (travelhealthpro.org.uk) - ECDC – Surveillance of West Nile virus in humans and animals in Europe, monthly report (wnv-monthly.ecdc.europa.eu) - ECDC – Communicable Disease Threats Report, week 42, 2026 (ecdc.europa.eu) - ECDC – Communicable Disease Threats Report, week 40, 2026 (dengue, WNV) (ecdc.europa.eu) - ECDC – Public health events (WNV, dengue) (ecdc.europa.eu) - ECDC – Prevention and control of tick-borne diseases in Europe (ecdc.europa.eu) - WHO European Health Information Gateway – Croatia (klimat) (gateway.euro.who.int) - WHO – Countries with risk of yellow fever transmission and requiring vaccination (Nov 2022) (who.int) - NIZP PZH – Program Szczepień Ochronnych (szczepienia.pzh.gov.pl) - CDC – Malaria Information and Prophylaxis, by Country [C] (cdc.gov) - WHO – International Travel and Health, lista krajów 2022 (Chorwacja: żółta gorączka) (cdn.who.int) - CDC – Travelers’ Health: Destinations (cdc.gov) - NaTHNaC – TravelHealthPro: Country information (travelhealthpro.org.uk) - Szczepienia obowiązkowe i zalecane przed wyjazdem – zestawienie (stan 30.07.2024) (szczepieniadlapodrozujacych.pl) --- Materiał informacyjny. Decyzję o szczepieniach podejmuje lekarz medycyny podróży.