# Dania – zdrowie w podróży: kleszcze, szczepienia, opieka medyczna Adres: https://sowa-med.pl/szczepienia/dania/ Stan na: 2026-11-10 ## W skrócie Do Danii nie obowiązują żadne szczepienia wymagane przy wjeździe, a malaria i żółta gorączka tam nie występują. Głównym ryzykiem zdrowotnym są kleszcze (borelioza w całym kraju, KZM ogniskowo m.in. na Bornholmie i w północnej Zelandii) oraz kontakt z nietoperzami. Zestaw szczepień dla podróżnego pokazuje karta kraju obok tego tekstu; o szczepieniu przeciw KZM, WZW A i wściekliźnie decyduje lekarz medycyny podróży na podstawie planu wyjazdu. ## Szczepienia | Szczepienie | Zalecenie | Kiedy | Uwagi | |---|---|---|---| | Szczepienia rutynowe (MMR, grypa, COVID-19 i inne z PSO) | Zalecane większości podróżnych | Konsultacja przed podróżą to dobry moment, by uzupełnić szczepienia z Programu Szczepień Ochronnych – m.in. odra/świnka/różyczka, grypa, COVID-19, pneumokoki, półpasiec. | | | Tężec, błonica, krztusiec (dTpa) | Zalecane większości podróżnych | Jedna dawka przypominająca, jeśli od ostatniej minęło 10 lat. | | | WZW typu B | Zalecane większości podróżnych | Szczepionka 3-dawkowa, przed wyjazdem co najmniej 2 dawki. Standardowo start 6 tygodni przed podróżą, w schemacie przyspieszonym 3 tygodnie. | | | WZW typu A | Dla wybranych podróżnych | Najlepiej 2–4 tygodnie przed wyjazdem, ale szczepienie ma sens nawet tuż przed wylotem. Druga dawka po 6–12 miesiącach daje wieloletnią ochronę. | | | Wścieklizna | Dla wybranych podróżnych | Schemat przedekspozycyjny: 2 dawki w odstępie 7 dni, zakończony przed wyjazdem. | | | Kleszczowe zapalenie mózgu | Dla wybranych podróżnych | Schemat przyspieszony: 2 dawki w odstępie 14 dni, potem trzecia. | | - Żółta gorączka: Certyfikat nie jest wymagany - Malaria: Brak ryzyka malarii ## Jak przygotować się zdrowotnie do wyjazdu do Danii? Dania to kraj wysoko rozwinięty, więc przygotowanie jest prostsze niż przy większości kierunków pozaeuropejskich. Nie ma wymaganych szczepień ani certyfikatów w rozumieniu Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych, a według CDC nie występuje tu transmisja malarii. Szczegółowy podział na szczepienia zalecane i do rozważenia znajdziesz w karcie kraju – tu opisujemy, od czego zależy decyzja. - **Sprawdź swoje szczepienia podstawowe.** CDC zaleca przed każdym wyjazdem uzupełnić szczepienia rutynowe, w tym MMR, tężec–błonica–krztusiec, polio i grypę. - **Opisz lekarzowi plan wyjazdu.** Liczą się miejsca (Bornholm, lasy północnej Zelandii, miasto czy wieś), pora roku, noclegi (camping, namiot) i aktywności (pieszo, rower, grzybobranie). - **Zgłoś się z wyprzedzeniem.** Przy szczepieniach wielodawkowych potrzeba kilku tygodni, dlatego nie zostawiaj wizyty na ostatni tydzień. - **Zabierz EKUZ.** Szczegóły w sekcji o opiece medycznej poniżej. - **Spakuj repelent i pincetę do kleszczy.** To podstawowy sprzęt w tym kraju, nie dodatek. Osoby z chorobami przewlekłymi, w ciąży lub z obniżoną odpornością powinny omówić wyjazd indywidualnie z lekarzem. Ten tekst nie zastępuje konsultacji. ## Czym różnią się regiony Danii pod względem ryzyka zdrowotnego? Dania nie ma stref klimatycznych ani zagrożeń typowych dla krajów tropikalnych. Różnice dotyczą głównie kleszczy. Kleszcz pospolity (Ixodes ricinus) występuje w całym kraju, ale wirus KZM krąży tylko w wybranych ogniskach. | Region | Co mówią źródła | Co to oznacza w praktyce | Bornholm | CDC: KZM endemiczne tylko tu; TravelHealthPro i ECDC też wskazują wyspę jako obszar ryzyka | Największe ryzyko KZM w Danii. Szczepienie do rozważenia przy pobycie w terenie zielonym | Północna Zelandia (lasy Tisvilde Hegn i Tokkekøb Hegn) | TravelHealthPro: zgłaszano tu przypadki; CDC: pojedyncze, rzadkie zachorowania w ogniskach w północnej Zelandii | Ryzyko niższe niż na Bornholmie, ale realne w lasach. Dotyczy też wycieczek z Kopenhagi | Falster i Fionia | TravelHealthPro: są dowody ryzyka | Ryzyko słabiej udokumentowane. Zasady ochrony przed kleszczami takie jak wyżej | Pozostała Jutlandia i wyspy | Źródła nie wskazują ognisk KZM, ale kleszcze są obecne w całym kraju | Borelioza pozostaje możliwa, KZM mniej prawdopodobne | Wyspy Owcze (terytorium Danii) | CDC ma osobną stronę: WZW B zalecane niezależnie od wieku; szczepionkę przeciw wściekliźnie mogą mieć tylko większe ośrodki | Plan wyjazdu na Wyspy Owcze omów osobno z lekarzem. Karta kraju dotyczy Danii kontynentalnej Grenlandia ma własną stronę w TravelHealthPro i nie jest objęta opisem Danii kontynentalnej. ## Jak uchronić się przed kleszczami i boreliozą w Danii? Kleszcze są aktywne od wczesnej wiosny do późnej jesieni. TravelHealthPro zalicza do miejsc ryzyka ogrody, parki, łąki, skraje lasów, a także parki miejskie. Borelioza nie ma szczepionki. ECDC zwraca uwagę, że zakażone kleszcze rozprzestrzeniają się w kierunku Skandynawii. - Zakryj skórę: długie rękawy, długie spodnie, nakrycie głowy. - Użyj repelentu. CDC wskazuje DEET w stężeniu co najmniej 20% jako środek działający na kleszcze i komary. - Rozważ odzież impregnowaną permetryną przy długim pobycie w terenie. Nie nakłada się jej na skórę. - Obejrzyj całe ciało po powrocie ze spaceru, zwłaszcza zgięcia, pachwiny i skórę głowy. - Usuń kleszcza od razu, delikatnie pociągając ku górze, tak by nie zostawić części aparatu gębowego (zalecenie ECDC). Po ukłuciu zapisz datę i miejsce na ciele. Ta informacja przyda się lekarzowi, jeśli pojawią się objawy. ## Czy w Danii są komary przenoszące choroby? Malarii tu nie ma. W Yellow Book CDC dla Danii przy malarii stoi adnotacja o braku transmisji, a wymogi i zalecenia dotyczące żółtej gorączki są puste. CDC zaznacza też, że ukłucia owadów w Danii mogą przenosić choroby, więc zwykła ochrona przed ukąszeniami nadal ma sens. W praktyce chodzi głównie o kleszcze. ## Czy w Danii można bezpiecznie pić wodę i jeść lokalne jedzenie? Ryzyko zakażeń przenoszonych przez żywność i wodę w krajach wysoko rozwiniętych jest według TravelHealthPro niskie. CDC uzasadnia rozważenie szczepienia przeciw WZW A głównie dla osób, które odwiedzają mniejsze miejscowości i tereny wiejskie albo jedzą jedzenie uliczne. Dlatego WZW A jest w karcie w grupie „rozważ”, a nie „zalecane”. Źródła, które sprawdziliśmy, nie zawierają ostrzeżeń dotyczących wody z kranu w Danii [DO WERYFIKACJI]. - **Mleko i nabiał niepasteryzowany.** TravelHealthPro wskazuje, że KZM zdarza się czasem po spożyciu surowego mleka lub produktów z niego od zakażonych zwierząt. - **Kąpiele.** Kąp się w wyznaczonych miejscach, stosuj się do flag i nie połykaj wody (zalecenie CDC dla Wysp Owczych, ogólne). - **Woda słodka i błoto.** CDC wymienia leptospirozę wśród chorób do uniknięcia w Danii: unikaj zanieczyszczonej wody i gleby oraz wody powodziowej. ## Na jakie zwierzęta uważać w Danii? Psy chore na wściekliznę nie występują w Danii często, a w razie narażenia szczepionki są dostępne w większości kraju (CDC). Realniejsze jest ryzyko związane z nietoperzami. TravelHealthPro podaje, że wścieklizny w Danii nie zgłaszano u innych zwierząt, ale nietoperze mogą nosić lyssawirusy. Według przeglądu naukowego Dania należy do trzech europejskich krajów z największą liczbą przypadków wścieklizny nietoperzy (226 przypadków od połowy lat 80. do 2021 r.). - Nie dotykaj nietoperzy, także tych, które leżą na ziemi lub wyglądają na osłabione. - Ukąszenia nietoperzy bywają niezauważalne. Jeśli obudzisz się w pomieszczeniu z nietoperzem, CDC zaleca natychmiastową pomoc medyczną. - Po każdym ugryzieniu lub podrapaniu przemyj ranę i niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem, nawet gdy rana wygląda błaho. - Unikaj gryzoni i ich odchodów (CDC: hantawirusy, leptospiroza). Szczepienie przeciw wściekliźnie przed wyjazdem rozważa się u osób, których aktywności zwiększają ryzyko kontaktu ze zwierzętami (np. jaskinie, praca z nietoperzami, weterynaria) i które miałyby trudność z szybkim dostępem do leczenia poekspozycyjnego. Taką decyzję podejmuje lekarz medycyny podróży. ## Na co uważać w kwestii klimatu i pogody? CDC radzi śledzić prognozy i zmieniać plany, gdy warunki robią się niebezpieczne. Latem chroń się przed promieniowaniem UV: krem z filtrem SPF co najmniej 15, odzież ochronna, cień w godzinach 10–16. Słońce odbija się od wody i piasku, więc na plaży i na łodzi dawka UV rośnie. Podczas jazdy samochodem obowiązują lokalne przepisy; CDC przypomina o zapinaniu pasów i unikaniu alkoholu za kierownicą. ## Jak wygląda opieka medyczna w Danii i do czego służy EKUZ? EKUZ potwierdza prawo do niezbędnego, nieplanowanego leczenia w publicznym systemie na takich zasadach jak dla mieszkańców. Według NFZ nie zastępuje ubezpieczenia turystycznego i nie pokrywa wszystkich kosztów. Z pacjent.gov.pl wynika, że w Danii leczenie ogólne, specjalistyczne i szpitalne jest bezpłatne, ale za niektóre świadczenia trzeba zapłacić, a NFZ ich nie zwraca. Poniesione koszty można odzyskać w duńskiej gminie (kommune) albo w oddziale NFZ. - EKUZ wyrabia się bezpłatnie. Wniosek na wyjazd turystyczny składa się przez IKP lub ePUAP albo w oddziale NFZ. - Osoby bez obywatelstwa UE nie skorzystają w Danii z bezpłatnego leczenia na EKUZ. Takie osoby potrzebują ubezpieczenia podróżnego. - Jeśli zapomnisz karty, NFZ wydaje certyfikat tymczasowo ją zastępujący. - Weź listę przyjmowanych leków z nazwami generycznymi i kopie recept. ## Kiedy iść do lekarza po powrocie z Danii? Idź, gdy pojawią się objawy po ukłuciu kleszcza albo po pobycie w terenie zalesionym, a także po kontakcie z nietoperzem. Powiedz lekarzowi, gdzie dokładnie byłeś (np. Bornholm, Tisvilde Hegn) i kiedy. - **Rozszerzająca się rumieniowata plama** w miejscu ukłucia. ECDC podaje, że rumień wędrujący występuje u około 60–80% zakażonych i zwykle zaczyna się w ciągu 3–30 dni od ukłucia. - **Gorączka, ból głowy, zmęczenie** w tygodniach po ukłuciu kleszcza. Są to objawy borelioz, ale mogą towarzyszyć też innym chorobom odkleszczowym (w tym KZM) [DO WERYFIKACJI]. - **Ukąszenie, zadrapanie lub ślina nietoperza na ranie czy błonie śluzowej.** Nie czekaj na powrót do Polski: ocena medyczna jest pilna już na miejscu, a objawy wścieklizny po rozwinięciu są niemal zawsze śmiertelne (TravelHealthPro). - **Wysypka lub zmiany skórne po kontaktach seksualnych z nowym partnerem.** TravelHealthPro opisuje w 2026 r. kilka przypadków mpox kladu Ib w Danii, w tym jeden bez podróży zagranicznej u chorego. Zgłoś się do lekarza i wspomnij o ryzykownych kontaktach. Ozdrowieńcy po boreliozie nie nabywają trwałej odporności. Kolejne ukłucie wymaga takiej samej czujności. ## Najczęstsze pytania ### Jakie szczepienia przed wyjazdem do Danii? Przy wjeździe do Danii z Polski nie jest wymagane żadne szczepienie. Lekarze medycyny podróży zalecają: tężec, błonica, krztusiec (dTpa) i WZW typu B (oraz aktualne szczepienia rutynowe). Dla wybranych podróżnych, zależnie od trasy i aktywności: WZW typu A, wścieklizna i kleszczowe zapalenie mózgu. Malaria tu nie występuje. ### Czy przy wjeździe do Danii potrzebny jest certyfikat szczepienia przeciw żółtej gorączce? Certyfikat nie jest wymagany. Certyfikat jest ważny od 10. dnia po szczepieniu i przez całe życie. ### Dania – czy jest ryzyko malarii? Brak ryzyka malarii. Na malarię nie ma szczepionki dla podróżnych – decyzję o profilaktyce lekowej podejmuje lekarz. ### Ile czasu przed wyjazdem do Danii trzeba się zaszczepić? Najlepiej umówić konsultację 6–8 tygodni przed wylotem. Część schematów wymaga kilku dawek, a certyfikat żółtej gorączki zaczyna obowiązywać dopiero 10 dni po szczepieniu. Przy krótszym terminie też warto iść do lekarza – część szczepień da się jeszcze wykonać. ### Czy do Danii trzeba mieć obowiązkowe szczepienia? Nie. TravelHealthPro nie wskazuje żadnych wymogów certyfikatowych według Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych, a CDC nie wymaga i nie zaleca szczepienia przeciw żółtej gorączce dla Danii. Zalecane i warte rozważenia szczepienia (m.in. KZM, WZW A, wścieklizna) zależą od planu wyjazdu i są opisane w karcie kraju. ### Czy w Danii jest malaria? Nie. Yellow Book CDC wskazuje dla Danii brak transmisji malarii, więc profilaktyka przeciwmalaryczna nie jest potrzebna. Ochrona przed owadami i kleszczami nadal ma sens ze względu na inne choroby, głównie boreliozę i KZM. ### Gdzie w Danii można zarazić się kleszczowym zapaleniem mózgu? CDC wskazuje Bornholm jako jedyny obszar endemiczny i pojedyncze zachorowania w ogniskach północnej Zelandii. TravelHealthPro dodaje lasy Tisvilde Hegn i Tokkekøb Hegn oraz dowody ryzyka na Falsterze i Fionii. Kleszcze mogą jednak przenosić boreliozę w całym kraju. ### Czy w Danii grozi wścieklizna? Wścieklizna u psów nie jest w Danii częsta, ale nietoperze mogą nosić lyssawirusy. Nie dotykaj nietoperzy, a po ugryzieniu lub podrapaniu przemyj ranę i od razu zgłoś się po pomoc medyczną. O szczepieniu przed wyjazdem decyduje lekarz medycyny podróży. ### Czy EKUZ wystarczy w Danii? EKUZ daje prawo do niezbędnego, nieplanowanego leczenia w publicznej opiece zdrowotnej na zasadach obowiązujących mieszkańców. Nie zastępuje ubezpieczenia turystycznego, a za część świadczeń trzeba zapłacić. Osoby bez obywatelstwa UE nie skorzystają w Danii z bezpłatnego leczenia na EKUZ. ### Kiedy po powrocie z Danii zgłosić się do lekarza? Zgłoś się, gdy po ukłuciu kleszcza pojawi się rozszerzający rumień, gorączka lub ból głowy. ECDC podaje, że rumień wędrujący pojawia się zwykle w ciągu 3–30 dni. Po kontakcie z nietoperzem nie czekaj na powrót, tylko szukaj pomocy od razu. ## Źródła - CDC Travelers' Health – Denmark (cdc.gov) - CDC Travelers' Health – Faroe Islands (Denmark) (cdc.gov) - CDC Yellow Book 2020 – YF i malaria, Denmark (cdc.gov) - CDC – Areas at Risk for Tick-borne Encephalitis (cdc.gov) - NaTHNaC TravelHealthPro – Denmark (travelhealthpro.org.uk) - NaTHNaC TravelHealthPro – Faroe Islands (Denmark) (travelhealthpro.org.uk) - NaTHNaC TravelHealthPro – Hepatitis A (travelhealthpro.org.uk) - ECDC – Country profile: Denmark. Tick-borne encephalitis (ecdc.europa.eu) - ECDC – Borreliosis (Lyme disease) (ecdc.europa.eu) - Emerging Infectious Diseases (CDC) – Survey of Tickborne Infections in Denmark, 2005 (cdc.gov) - Viruses/PMC – Danish EBLV-1 full-genome sequences (liczba przypadków wścieklizny nietoperzy) (ncbi.nlm.nih.gov) - Acta Vet Scand/PMC – TBEV antibodies in dogs from Denmark (Ixodes ricinus w całej Danii) (ncbi.nlm.nih.gov) - NFZ – Wypoczynek w państwach UE/EFTA (EKUZ) (nfz.gov.pl) - NFZ – Poradnik pacjenta: EKUZ na wakacje (nfz.gov.pl) - pacjent.gov.pl – Zasady leczenia z EKUZ w poszczególnych krajach (Dania) (pacjent.gov.pl) - pacjent.gov.pl – Potrzebuję EKUZ (pacjent.gov.pl) - WHO – International Travel and Health, country list 2022 (Denmark: brak wymogu YF) (cdn.who.int) - WHO – Yellow fever fact sheet (odniesienie do wyd. listopad 2022) (who.int) - WHO – Yellow fever: countries with risk and vaccination requirements (who.int) - CDC – Travelers’ Health: Destinations (cdc.gov) - NaTHNaC – TravelHealthPro: Country information (travelhealthpro.org.uk) - NIZP PZH – Program Szczepień Ochronnych (szczepienia.pzh.gov.pl) - Szczepienia obowiązkowe i zalecane przed wyjazdem – zestawienie (stan 30.07.2024) (szczepieniadlapodrozujacych.pl) --- Materiał informacyjny. Decyzję o szczepieniach podejmuje lekarz medycyny podróży.