Brunei – zdrowie w podróży: szczepienia, denga, malaria

Jak przygotować się zdrowotnie do wyjazdu do Brunei?

Zacznij od wizyty w poradni medycyny podróży, zanim kupisz bilety lub zaraz po tym. Część szczepień wymaga kilku dawek, a lekarz musi znać trasę, długość pobytu i Twoje choroby przewlekłe. Karta szczepień powyżej pokazuje, które szczepienia są zalecane, a które warto rozważyć. Tutaj opisujemy, skąd bierze się to rozróżnienie i co robić poza szczepieniami.

Brunei to małe, bogate państwo na północy Borneo. CDC zaznacza, że kraj jest uprzemysłowiony, ale ukąszenia owadów nadal mogą przenosić choroby. Szczepienia nie chronią przed większością zagrożeń w Brunei, więc zachowanie na miejscu ma duże znaczenie.

1. Sprawdź swój kalendarz szczepień. CDC przypomina, że przed każdym wyjazdem trzeba mieć aktualne szczepienia rutynowe, w tym przeciw odrze (pełne zaszczepienie co najmniej 2 tygodnie przed wylotem).
2. Ustal z lekarzem, które szczepienia z karty dotyczą właśnie Ciebie. Zalecane są m.in. dur brzuszny i WZW typu B, a WZW typu A, wściekliznę, japońskie zapalenie mózgu i dengę ocenia się indywidualnie.
3. Przejrzyj trasę pod kątem tranzytu. Od tego zależy, czy będziesz potrzebować certyfikatu żółtej gorączki (szczegóły niżej).
4. Zabierz apteczkę podróżną: środek odstraszający komary, filtr przeciwsłoneczny, środki na biegunkę, własne leki z recepty i ich listę z nazwami substancji czynnych. Dobór leków, w tym ewentualnych antybiotyków na biegunkę, uzgodnij z lekarzem.
5. Wykup ubezpieczenie podróżne obejmujące leczenie za granicą.

Czy do Brunei trzeba mieć certyfikat szczepienia przeciw żółtej gorączce?

Zależy od trasy, nie od celu pobytu. W samym Brunei nie ma ryzyka żółtej gorączki, ale kraj wymaga certyfikatu zgodnie z Międzynarodowymi Przepisami Zdrowotnymi. Dotyczy to podróżnych od 9. miesiąca życia, którzy przybywają z krajów z ryzykiem transmisji tej choroby. Dotyczy też osób, które w takim kraju spędziły ponad 12 godzin na lotnisku w tranzycie.

Podróżny lecący z Polski przez lotnisko w kraju bez ryzyka żółtej gorączki zwykle certyfikatu nie potrzebuje. Jeśli trasa obejmuje Afrykę, Amerykę Południową lub długi postój w kraju ryzyka, sprawdź to przed wylotem. WHO podaje, że certyfikat jest ważny dożywotnio, a według CDC zaczyna obowiązywać po 10 dniach od szczepienia. Karta powyżej oznacza ten punkt osobno, więc odwołaj się do niej przy planowaniu szczepienia.

Czym różnią się regiony Brunei pod względem zdrowotnym?

Różnice są mniejsze niż w większych krajach regionu, ale istnieją. Dotyczą głównie podziału na miasta i obszary leśne lub wiejskie. Ryzyko zależy bardziej od tego, co robisz, niż od tego, w którym dystrykcie nocujesz.

Brunei ma cztery dystrykty, a Temburong leży w odrębnej, w dużej mierze leśnej części kraju [DO WERYFIKACJI – informacja ogólnogeograficzna, bez źródła zdrowotnego]. Jeśli planujesz tam wycieczkę do lasu, traktuj ją jak wyjście na teren leśny z ryzykiem ukąszeń.

Czy w Brunei jest malaria?

Ryzyko jest bardzo niskie. CDC (Yellow Book) wskazuje brak malarii wywoływanej przez pasożyty typowe dla człowieka i rzadką transmisję P. knowlesi na obszarach leśnych. Zarówno CDC, jak i brytyjski NaTHNaC (TravelHealthPro) nie zalecają chemioprofilaktyki. Zalecana jest świadomość ryzyka i ochrona przed ukąszeniami.

Karta powyżej oznacza malarię jako ryzyko lokalne i wskazuje, że decyzja o profilaktyce farmakologicznej należy do lekarza. Ten opis nie zastępuje konsultacji. Jeśli planujesz dłuższy pobyt w lesie, zapytaj o to w poradni.

Jak chronić się przed komarami i dengą?

Denga to najczęstsze zagrożenie przenoszone przez komary w Brunei. CDC zalicza Brunei do krajów z częstym lub ciągłym ryzykiem dengi. Komary przenoszące dengę żerują głównie w ciągu dnia, więc wieczorna ochrona nie wystarczy. Objawy przypominają grypę, a ciężki przebieg u podróżnych jest rzadki.

• Noś odzież zakrywającą ręce i nogi, szczególnie na zewnątrz i w pobliżu zieleni.
• Stosuj repelent. CDC wskazuje preparaty z DEET (20% lub więcej), pikarydyną, olejkiem z eukaliptusa cytrynowego (OLE lub PMD), IR3535 lub 2-undekanonem. Używaj zgodnie z ulotką.
• Przy dużej ekspozycji na zewnątrz rozważ odzież impregnowaną permetryną. Nigdy nie nakładaj permetryny bezpośrednio na skórę.
• Śpij w pomieszczeniach z klimatyzacją, siatkami w oknach lub pod moskitierą.

Szczepionka przeciw dendze nie jest dla każdego. NaTHNaC dopuszcza ją od 4. roku życia u osób, które już przebyły dengę i jadą w rejon ryzyka. Wyjątkowo rozważa się ją u osób bez przebytej dengi, po dodatkowej konsultacji eksperckiej. Dlatego karta zalicza ją do szczepień „do rozważenia”. NaTHNaC wymienia też chikungunyę jako chorobę zgłaszaną w przeszłości w Brunei lub w sąsiednim kraju, ale szczepienia nie zaleca.

Czy woda i jedzenie w Brunei są bezpieczne?

Źródła, które sprawdziliśmy, nie dają jednoznacznej oceny wody z kranu w Brunei [DO WERYFIKACJI]. Bezpieczniejsza strategia to picie wody butelkowanej z zamkniętego opakowania. CDC i NaTHNaC zalecają higienę osobistą, żywności i wody wszystkim podróżnym.

Powodem są choroby przenoszone drogą pokarmową. NaTHNaC zaleca szczepienie przeciw WZW A wszystkim dotąd niezaszczepionym, a CDC proponuje je większości podróżnych. Szczególnie dotyczy to pobytów poza większymi miastami i jedzenia ulicznego. W karcie WZW A figuruje w grupie „rozważ”, więc to Twój lekarz powinien ocenić, czy jest potrzebne. Dur brzuszny jest w karcie zalecany. CDC ujmuje to ostrożniej („rozważ”), a NaTHNaC zaleca szczepienie większości podróżnych, zwłaszcza odwiedzających rodzinę i przyjaciół oraz osoby na dłuższych pobytach.

• Pij wodę z zamkniętych butelek lub przegotowaną (co najmniej minutę).
• Unikaj lodu, jeśli nie masz pewności, z czego go zrobiono.
• Jedz potrawy gorące, świeżo przygotowane. Surowe warzywa i owoce, których nie możesz obrać, omijaj.
• Myj ręce przed jedzeniem. Gdy nie ma wody i mydła, użyj płynu z alkoholem (co najmniej 60%).

Na co uważać w kontakcie ze zwierzętami i w wodzie?

Ryzyko wścieklizny jest tu niskie. CDC podaje, że wściekłe psy nie są w Brunei częste, a szczepionki po narażeniu są dostępne w większości kraju. Mimo to nie dotykaj obcych zwierząt. Po pogryzieniu lub podrapaniu od razu zgłoś się do lekarza na miejscu. Szczepienie przed wyjazdem (karta: „rozważ”) ma sens głównie przy aktywnościach zwiększających kontakt ze zwierzętami albo przy utrudnionym dostępie do pomocy.

CDC wymienia też choroby związane z wodą i glebą oraz gryzoniami: leptospirozę i melioidozę, a także hantawirusy. Unikaj pływania i brodzenia w wodzie słodkiej, szczególnie po ulewach lub powodzi, i zabezpiecz otwarte rany. Pływaj tylko w wyznaczonych miejscach i nie połykaj wody.

Jak klimat wpływa na zdrowie w Brunei?

Klimat jest tropikalny: gorąco i wilgotno przez cały rok. Zabierz filtr przeciwsłoneczny (CDC: SPF 15 lub wyższy, ochrona UVA i UVB), okulary i kapelusz z szerokim rondem. Pij dużo płynów. Podczas wycieczek śledź pogodę i zmieniaj plany, gdy warunki są niebezpieczne.

NaTHNaC zwraca uwagę na zanieczyszczenie powietrza. Zaleca ograniczenie ekspozycji na wysokie stężenia zanieczyszczeń, sprawdzanie lokalnych danych o jakości powietrza i stosowanie się do komunikatów ministerstwa zdrowia. Osoby z chorobami płuc powinny omówić wyjazd z lekarzem prowadzącym i zabrać zapas leków [DO WERYFIKACJI – czy ten fragment w serwisie NaTHNaC dotyczy aktualnie Brunei i sezonowego zadymienia].

Kiedy po powrocie z Brunei iść do lekarza?

Zgłoś się do lekarza, jeśli po powrocie pojawi się gorączka. Powiedz od razu, gdzie byłeś, kiedy wróciłeś i czy byłeś w lesie. NaTHNaC zaleca natychmiastową pomoc medyczną przy gorączce 38°C lub wyższej, która pojawia się ponad tydzień po pobycie na obszarze ryzyka malarii, oraz przy każdych objawach sugerujących malarię w ciągu roku od powrotu. W Brunei ryzyko jest bardzo niskie, ale informacja o pobycie w lesie ma znaczenie.

• Gorączka i objawy grypopodobne po pobycie w tropikach: możliwa denga, malaria lub inna choroba tropikalna.
• Biegunka, która nie ustępuje w ciągu 3 dni. NaTHNaC zaleca pilną pomoc przy gorączce 38°C lub wyższej, krwi lub śluzie w stolcu, silnym bólu brzucha, żółtaczce, wysypce lub zaburzeniach świadomości.
• Żółtaczka, ciemny mocz, przewlekłe zmęczenie po powrocie: możliwe WZW.
• Kontakt ze zwierzęciem, które mogło być chore na wściekliznę, lub ukąszenie, jeśli nie byłeś wtedy leczony: zgłoś się natychmiast, nie czekaj na powrót do domu.

Jeśli to możliwe, zgłoś się do poradni medycyny podróży lub oddziału chorób zakaźnych. Lekarz pierwszego kontaktu powinien znać Twoją historię podróży.